De schaamteloze strijd om electorale voordelen herleeft in de VS

In dit artikel:

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft deze week geoordeeld dat Louisiana niet langer verplicht is om twee kiesdistricten met een zwarte meerderheid te handhaven. De beslissing — genomen door de zes conservatieve rechters tegen de drie progressieve — stelt het door Republikeinen gedomineerde staatsparlement in staat een nieuwe districtenkaart te tekenen, waarmee het een extra zetel kan winnen. Dat vergroot de kans dat zetelverdeling niet eerlijk correspondeert met het aandeel van de stemmen.

Historisch kregen zuidelijke staten sinds de jaren zestig de opdracht bij het tekenen van districten rekening te houden met minderheden, zodat zwarte Amerikanen politieke vertegenwoordiging konden opbouwen. De nieuwe uitspraak ziet die bescherming niet langer als noodzakelijk, omdat volgens de meerderheid onvoldoende bewijs is van aanhoudende discriminatie. De minderheid van rechters verzette zich tegen die conclusie.

De zaak past in een breder patroon van gerrymandering: politieke partijen tekenen grenzen zo dat verkiezingsuitslagen voorspelbaar worden. Die praktijk bestaat al sinds de eerste federale verkiezingen en kreeg zijn naam in 1812 bij gouverneur Elbridge Gerry, maar moderne computertechnieken maken het nu veel nauwkeuriger. In sommige staten werden onafhankelijke commissies ingesteld om eerlijkere kaarten te maken, maar toenemende polarisatie en hernieuwde strijd om electorale voordelen hebben het fenomeen recent weer versterkt.

Districten met een zwarte meerderheid zijn hierdoor extra beladen: waar dat in de jaren zestig minder over partijpolitiek ging, speelt tegenwoordig elke partij het spel om zoveel mogelijk zetels te veroveren. De uitspraak heeft directe gevolgen voor de samenstelling van het Amerikaanse Congres en daarmee voor de verkiezingen van 2026 en 2028 — en roept bredere zorgen op over de robuustheid van de Amerikaanse democratie.