De regering-Trump moet 166 miljard aan illegaal geïnde invoerheffingen terugbetalen
In dit artikel:
Het Amerikaanse ministerie van Financiën is deze week stilletjes begonnen met het verwerken van verzoeken tot terugbetaling van de invoerheffingen die president Trump vorig jaar invoerde. Via het maandag geopende CAPE-portaal (Consolidated Administration and Processing of Entries) kunnen naar schatting zo’n 330.000 importeurs claims indienen; de overheid verwacht uiteindelijk ongeveer 166 miljard dollar (ongeveer 142 miljard euro) plus rente terug te moeten storten — grofweg twee derde van de oorspronkelijke opbrengst van de heffingen.
Achtergrond: Trump kondigde op 2 april vorig jaar per land diverse, vaak hoge tarieven aan en baseerde die op de noodwet IEEPA (International Emergency Economic Powers Act). Het Amerikaanse Hooggerechtshof oordeelde afgelopen februari dat die juridische grondslag niet toereikend was, waardoor de IEEPA-heffingen onwettig bleken. De regering verving die tarieven meteen door een tijdelijke, wereldwijde heffing van 10 procent, maar de vraag naar compensatie bleef lopen. De United States Court of International Trade bepaalde vervolgens dat schadevergoedingen wél betaald moeten worden, waarop het ministerie nu het CAPE-systeem opende.
Wie komt in aanmerking en wie claimt? Een breed scala aan bedrijven — van grootwinkelbedrijven als Walmart, Home Depot en Staples tot kleine importeurs en buitenlandse ondernemingen met Amerikaanse vestigingen — kan restitutie aanvragen. Walmart zou volgens Amerikaanse media aanspraak kunnen maken op meer dan 10 miljard dollar; kleine bedrijven zoals Learning Resources eisten eerder kleinere, maar voor hen cruciale bedragen terug. Ook Nederlandse bedrijven zijn betrokken: Heineken heeft een rechtszaak aangespannen over “tientallen miljoenen euro’s” aan te veel betaalde heffingen, aldus CFO Harold van den Broek.
Praktische haken en ogen: terugbetaling is niet automatisch en de douane kamptte met technische en administratieve problemen bij het opzetten van een betaalmechanisme. Volgens berichten kan het portaal momenteel ongeveer twee derde van de claims verwerken; het doel is dat dit percentage snel stijgt. Als een verzoek eenmaal is geaccepteerd, rekent de douane op uitbetaling binnen 60 tot 90 dagen, maar dat hangt sterk af van of systemen en administratie het volhouden. Bovendien waart de politieke en juridische onzekerheid voort: Trump heeft gesuggereerd zich mogelijk nog juridisch tegen terugbetalingen te verzetten.
Wat betekent dit voor consumenten? Burgers kunnen niet rechtstreeks een claim indienen; alleen degene die de heffing afdroeg komt in aanmerking. Veel bedrijven hebben de extra kosten destijds (deels) doorberekend, waardoor consumenten al last kregen van hogere prijzen en inflatie. Of bedrijven eventuele restituties doorgeven aan klanten is onduidelijk: er is politieke druk en enkele voorbeelden van bedrijven die dat willen doen (FedEx zei te zullen proberen refunds door te spellen terug naar klanten; Costco liet weten eventuele terugbetalingen te willen gebruiken voor lagere toekomstige prijzen), maar economen verwachten geen snelle en brede doorberekening. Ondertussen kost elke vertraagde terugbetaling de Amerikaanse belastingbetaler door rente naar schatting zo’n 22 miljoen dollar per dag.
Kortom: de opening van het CAPE-portaal is de formele start van een omvangrijke en juridisch complexe terugvorderingsoperatie die honderden miljarden dollars kan terugpompen naar het bedrijfsleven, maar technisch, administratief en politiek ligt nog veel obstakels voordat dat geld daadwerkelijk bij voormalige importeurs — of indirect bij consumenten — terechtkomt.