Rusland verliest met Iran een bondgenoot, maar wint door oorlog in Oekraïne
In dit artikel:
De oorlog in het Midden-Oosten trekt hulp en materieel weg van Oekraïne en speelt Rusland in de kaart, zeggen experts. Terwijl de Verenigde Staten en bondgenoten zich concentreren op aanvallen en verdediging tegen Iran en acties in de Golfregio, krijgt Kyiv minder prioriteit van westerse partners. Dat betekent praktische tekorten op het front: Amerikaanse Patriots — de ruggengraat van Oekraïens luchtafweer — worden massaal ingezet in de regio, waardoor Oekraïne minder systemen en interceptiemissies krijgt. Volgens Kyiv werden in een paar dagen in de Golfstaten meer Patriots gelanceerd dan Oekraïne sinds het begin van de Russische invasie in 2022. Europese landen sprokkelden onlangs nog 35 extra Patriots bijeen om tijdelijke verlichting te bieden.
De afleiding komt op een ongelukkig moment. Rusland verhoogde het afgelopen jaar sterk het aantal raketaanvallen op Oekraïne, blijkt uit analyses van denktanks en berichtgeving; sommige maanden waren recordintensief. Moskou lijkt te profiteren van de verminderde westerse aandacht en van de schaarste aan luchtverdediging bij Kyiv. Tegelijkertijd zijn de directe militaire gevolgen voor Rusland van het conflict in het Midden-Oosten beperkt: waar Moskou in het eerste jaar van de oorlog nog afhankelijk was van Iraanse Shahed-drones, produceert het nu grotendeels eigen onbemande systemen.
Economisch levert de onrust in de Golfregio Rusland zelfs voordeel op. De olie- en gasprijzen schoten omhoog; Russische olie noteerde recent rond 79 dollar per vat, ongeveer 30 dollar meer dan twee weken daarvoor. Die extra inkomsten geven de Russische staats‑kas ademruimte om de oorlogsinspanningen voort te zetten.
Toch is er ook strategische schade voor Moskou. De door de Amerikanen veroorzaakte dood van ayatollah Ali Khamenei — waardoor Rusland een belangrijke antiwesterse partner in Teheran verliest — onderstreept dat het Kremlin niet altijd in staat is regimes te beschermen of politieke invloed te verdiepen. Dat beeld verzwakt Poetin’s positie en waarschuwt potentiële bondgenoten dat steun van Rusland beperkt kan zijn wanneer het echt telt. Analisten noemen dit een pijnlijke les voor landen die zich opportunistisch aan Rusland zouden willen verbinden.
Voor Oekraïne biedt de situatie paradoxaal genoeg ook kansen. Kyiv heeft ruime ervaring met het neerhalen van Shahed-drones en kan die expertise inzetten om westerse partners in de regio te ondersteunen — een manier om strategische goodwill te winnen, ook bij de Amerikaanse president Trump. Tegelijk moet president Volodymyr Zelensky een fragiel evenwicht bewaren: hij wil de Amerikaanse aandacht voor Oekraïne hoog houden zonder Washington te vervreemden door zich tegen diens acties in het Midden-Oosten te keren.
Samengevat: de verschuiving van westerse aandacht en materieel richting de Golfregio verzwakt Oekraïne op korte termijn en biedt Rusland zowel militaire als economische ruimte, terwijl het verlies van een belangrijke Iraanse bondgenoot juist Russisch prestige en invloed schaadt. Zelensky’s geduld en strategisch manoeuvreren worden opnieuw zwaar op de proef gesteld.