De Oma Regel als moreel kompas bij omgangsvormen op de werkvloer
In dit artikel:
De auteur introduceert de "Oma Regel" als nieuwe ethische richtlijn voor omgang op de werkvloer omdat de bekende Gouden en Platina regels tekortschieten. De Gouden Regel (“behandel anderen zoals jij behandeld wilt worden”) veronderstelt jouw norm als universeel en reproduceert zo onbewuste privileges. De Platina Regel (“behandel mensen zoals zij behandeld willen worden”) verschuift naar de ander, maar botst in de praktijk op twee beperkingen: onredelijke verwachtingen en het feit dat mensen niet altijd helder of eerlijk aangeven wat ze nodig hebben, vooral onder druk.
Om te verklaren waarom medewerkers soms niet zeggen wat ze nodig hebben, put de tekst uit psychologische theorieën: volgens Deci & Ryan hebben mensen basisbehoeften aan autonomie, competentie en verbondenheid; die kunnen onder druk in het gedrang komen, waardoor communicatie aangepast wordt. De beleefdheidstheorie van Brown & Levinson laat zien dat mensen boodschappen verzachten of weghalen om gezichtsverlies en conflicten te vermijden. Daardoor zegt een werknemer in een hiërarchie of bij groepsdruk vaak wat plausibel en veilig klinkt, niet wat werkelijk helpend is.
De Oma Regel luidt: behandel anderen zoals je zou willen dat zij jouw oma behandelen. “Oma” staat symbool voor iemand die je dierbaar is, met respect en zorg benaderd wordt — met aandacht, empathie en de bereidheid om écht te luisteren. In een concreet voorbeeld — een terugkerende medewerker die nog herstellende is terwijl het team druk wacht — waarschuwt deze regel voor het aannemen van een te snelle, doorsturende vraag en spoort aan tot zorgvuldiger doorvragen en afstemming.
Belangrijke punten: de Oma Regel is bedoeld als innerlijke toets die betrokkenheid en voorzichtigheid stimuleert, niet als vrijbrief om voor anderen te beslissen. Het vraagt niet om paternalistische bescherming maar om aandacht, open vragen en samen ontdekken wat iemand nodig heeft. De regel geldt voor alle interacties — niet alleen leiderschap — en kan met elke dierbare persoon ingevuld worden als jouw culturele beeld van “oma” afwijkt.
Kortom: de Oma Regel biedt een praktische, relationele aanvulling op bestaande normen, door empathie en waardigheid centraal te zetten in professionele gesprekken en beslissingen.