De Oekraïense wet verbiedt verkiezingen in oorlogstijd. Waarom roept Zelensky's rivaal daar dan toe op?

In dit artikel:

De voormalige Oekraïense minister van Defensie Mychajlo Fedorov heeft opgeroepen tot presidentsverkiezingen, terwijl het land onder staat van beleg verkeert en tegen Rusland vecht. Zijn negen minuten durende videotoespraak geldt als de felste openlijke politieke uitdaging aan president Volodymyr Zelensky vanuit Oekraïne sinds de Russische invasie begon.

Fedorov, 35 jaar oud en eerder campagnebrein achter Zelensky’s verkiezingszege in 2019, verwijt de regering dat loyaliteit zwaarder weegt dan deskundigheid en prestaties. Volgens hem mogen de omstandigheden rond de oorlog niet betekenen dat de Russische president Vladimir Poetin bepaalt wanneer Oekraïners hun leiders kunnen kiezen.

De oproep kwam kort nadat duidelijk was geworden dat Zelensky hem niet opnieuw als defensieminister zou aanstellen. Fedorov wees andere functies af. Daardoor beschuldigen sommige politici hem ervan vooral zijn eigen politieke toekomst veilig te willen stellen. Hij geldt desondanks als een populaire hervormer en tegenstander van corruptie. Na zijn ontslag betuigden duizenden Oekraïners hun steun en peilingen plaatsen hem bij de drie populairste politici van het land.

Eerdere prominente critici van Zelensky, onder wie oud-president Petro Porosjenko en voormalig legerchef Valeri Zaloezjny, vonden verkiezingen tijdens de oorlog niet verantwoord. De Oekraïense wet verbiedt verkiezingen onder de staat van beleg. Ook uit opinieonderzoek blijkt doorgaans dat een meerderheid van de bevolking tegen een stembusgang tijdens de oorlog is.

Tegenstanders wijzen daarnaast op veiligheids- en organisatieproblemen. Raketten en drones maken stemmen riskant, terwijl de deelname van militairen en inwoners van bezette gebieden moeilijk te regelen is. Ook vrezen zij Russische beïnvloeding en verzwakking van de nationale eenheid. Een parlementslid van Zelensky’s partij stelde dat Fedorovs voorstel Moskou in de kaart speelt. Fedorov erkent de problemen, maar noemt ze oplosbaar. Of hij uitgroeit tot een echte oppositieleider moet nog blijken; zijn optreden heeft Zelensky wel een nieuwe politieke tegenstander bezorgd.