De oceanen zijn warmer dan ooit: 'Het is een ramp in slow motion'

In dit artikel:

De wereldzeeën zijn deze week opnieuw warmer dan ooit gemeten voor deze tijd van het jaar, meldde het Europese aardobservatieprogramma Copernicus. Volgens NIOZ-oceanograaf Gert-Jan Reichart is dat geen onverwachte uitkomst: al decennia is bekend dat de oceaan het grootste deel van de extra warmte door broeikasgassen opneemt. Hij wijst erop dat ongeveer 95 procent van die energie in zee belandt, terwijl slechts een klein deel de lucht, het land en smeltend ijs opwarmt.

Die enorme warmtebuffer maakt de oceaan volgens Reichart ook de duidelijkste graadmeter van klimaatverandering: temperatuurstijgingen zijn er beter te meten dan in de atmosfeer. Toch is het geen geruststellend beeld. Door wereldwijde opwarming, lokale hittegolven en het El Niño-weerfenomeen stijgt de zeetemperatuur extra snel, met gevolgen voor het klimaat wereldwijd. Volgens hem draagt dat eraan bij dat de aarde dit jaar de grens van 1,5 graad opwarming waarschijnlijk ruimschoots overschrijdt, een belangrijke ondergrens uit het Klimaatakkoord van Parijs.

Copernicus spreekt van een driedubbele crisis voor de oceaan: opwarming, vervuiling en verlies aan biodiversiteit. Warm water verzwakt koraalriffen en kan ecosystemen laten instorten, terwijl opgeslagen warmte ook extreem weer zoals orkanen kan aanjagen. Reichart noemt de situatie een “ramp in slow motion” en vindt dat politiek en samenleving te traag handelen. Tegelijk benadrukt hij dat de oceaan ook nog steeds een buffer blijft: sinds de industriële revolutie heeft die al zo’n 30 procent van de menselijke CO2-uitstoot opgenomen, en zal dat naar verwachting blijven doen, al is dat geen vrijbrief om niets te veranderen.