De NAVO en Turkije: een ongemakkelijke relatie die ondanks alles standhoudt

In dit artikel:

In Ankara komt vandaag de tweede dag van de NAVO-top samen op een moment dat Turkije tegelijk onmisbaar en lastig blijft voor het bondgenootschap. Het land is strategisch van groot belang door zijn ligging tussen Europa, het Midden-Oosten, de Kaukasus en Rusland, en door de controle over de Bosporus en de Dardanellen. Sinds de Russische inval in Oekraïne heeft Ankara de doorgang van vrijwel alle oorlogsschepen beperkt, waardoor Moskou zijn Zwarte Zeevloot niet eenvoudig kon versterken.

Turkije is bovendien een grote militaire macht: het heeft na de VS het grootste leger binnen de NAVO, huisvest Amerikaanse kernwapens en beschikt over belangrijke NAVO-bases. Ook de Turkse defensie-industrie is de voorbije jaren uitgegroeid tot een belangrijke speler, waardoor Europese NAVO-landen het land niet alleen als veiligheidspartner maar ook als leverancier zien.

Tegelijk staat de relatie onder spanning door de binnenlandse politiek van president Recep Tayyip Erdogan. Onder zijn bewind zijn oppositie, persvrijheid en demonstraties zwaar onder druk komen te staan. De arrestatie van de populaire burgemeester Ekrem Imamoglu, de druk op de CHP-oppositie en de harde aanpak van journalisten en activisten illustreren die evolutie. Mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat Ankara de top gebruikt als dekmantel voor repressie.

Internationaal volgt Turkije een pragmatische, vaak eigenzinnige koers: het steunde Oekraïne met drones, maar vermijdt zware sancties tegen Rusland; het kocht Russische S-400-systemen en botst geregeld met NAVO-partners over Syrië, Griekenland, Cyprus en Zweden. Toch groeit binnen de NAVO opnieuw het besef dat Turkije, door de oorlog in Oekraïne en de bredere dreiging uit Rusland, te belangrijk is om te negeren. De conclusie van analisten is duidelijk: de relatie blijft ongemakkelijk, maar voorlopig kunnen NAVO en Turkije niet zonder elkaar.