De natuur is van jou

In dit artikel:

Het voorjaar nodigt massaal uit naar buiten, maar niet iedereen voelt zich vanzelfsprekend welkom in parken en bossen. Die tegenstelling staat centraal in Outsiders: de natuur is van jou, geschreven door Nadeem Perera en Ollie Olanipekun. Perera herinnert zich hoe hij als jonge vogelaar in Richmond Park (Londen) besefte dat hij vaak de enige zwarte wandelaar was: een ervaring die de vraag oproept wie ruimte in de natuur claimt en wie er wordt buitengesloten.

Perera en Olanipekun begonnen in 2020 het collectief Flock Together, aanvankelijk voor vogelaars van kleur, en bouwden dat uit tot een internationale beweging die natuurbeleving breder wil definiëren dan alleen soorten- en veldkennis. Outsiders is daarom geen traditionele vogelgids; het boek combineert persoonlijke verhalen met maatschappijkritische reflecties. Het toont zowel momenten van uitsluiting — versterkt door gebeurtenissen in het tijdperk van Black Lives Matter en incidenten zoals het bekende Central Park-voorval — als de helende werking van natuur: rust, ruimte en mentaal herstel.

Kartika Sidabutar, oprichter van de Nederlandse Queer Bird Club, verbindt zich persoonlijk met die thematiek. Zij begon pas op latere leeftijd met vogels kijken en richtte in 2022 de Queer Bird Club op om een veilige, herkenbare gemeenschap te bieden voor mensen die zich in reguliere natuuractiviteiten niet thuis voelen. Sidabutar benadrukt dat stereotiepe beelden van vogelaars (witte koppels, oudere mannen met telescopen) deelname kunnen ontmoedigen, en dat toegankelijkheid niet alleen gaat over toegang voor mensen met een beperking maar ook over zichtbaarheid en uitnodiging.

De kracht van het boek en van initiatieven als Queer Bird Club schuilt in gemeenschap en activisme: samen vogels kijken wordt een middel om banden te smeden en om een plek in de natuur op te eisen. In Nederland zijn er meer initiatieven met vergelijkbare doelen, zoals Hiking Queers NL, The Wnderers en Stichting Groene Moslims; ook organisaties als Vogelbescherming tonen betrokkenheid door materialen en ondersteuning beschikbaar te stellen.

Outsiders is bedoeld voor iedereen die van de natuur houdt, voor wie zich weleens buitengesloten voelde, en voor natuurorganisaties die willen werken aan inclusie. Het boek nodigt uit tot reflectie en actie: wie valt buiten de boot, waarom, en wat kunnen we doen om de natuur daadwerkelijk van iedereen te maken? Kernboodschap: de natuur hoort ons allemaal toe — en het is aan ons om die plek op te eisen.