De middenpartijen die het PVV-beleid niet bij het grofvuil zetten tonen een verbluffend gebrek aan strategisch inzicht

In dit artikel:

De politieke situatie rond de asielwetgeving in Nederland weerspiegelt de bredere politieke malaise, blijkt uit het debat over de wetten van voormalig PVV-minister Marjolein Faber. Ondanks de harde naamgeving, zoals de ‘asielnoodmaatregelenwet’, tonen onderzoeken aan dat deze wetten weinig effect hebben op het terugdringen van de asielinstroom. Het Verwey-Jonker Instituut concludeerde dat factoren zoals familiebanden en veiligheidspercepties veel zwaarder wegen dan het nationale asielbeleid. Een effectieve aanpak vereist samenwerking op Europees niveau en het wegnemen van oorzaken als oorlogen en geweld.

Het wetgevingsproces verliep bovendien uiterst gebrekkig. Belangrijke adviesorganen en uitvoeringsinstanties, waaronder de IND, Raad van State, en het College voor de Rechten van de Mens, werden nauwelijks geraadpleegd en kregen amper tijd voor beoordeling. Maatschappelijke organisaties en de Nederlandse Orde van Advocaten waarschuwden dat dit de rechtsstaat en zorgvuldige besluitvorming ondermijnde. Daarnaast voorspelden onder anderen de Ombudsman, de Kinderombudsman en Vluchtelingenwerk ernstige negatieve gevolgen voor de bescherming van grondrechten van asielzoekers, zoals waardigheid en kinderrechten.

Ondanks deze vele geluiden, en zelfs na het aftreden van Faber en het uiteenvallen van het kabinet met PVV, bleven VVD, CDA en D66 in meer of mindere mate de asielwetten steunen. Hierdoor kreeg PVV-leider Geert Wilders, met zijn strategisch electorale positie, opnieuw het voortouw in het debat. Hij uitte twijfel over zijn steun, eiste strengere maatregelen en stelde dat de wetten waren afgezwakt. Dit zet Nederland opnieuw op koers naar een verkiezing over asielbeleid, wat vooral gunstig lijkt voor Wilders’ positie.

Het niet afwijzen van deze wetgeving door andere partijen wordt gezien als een gemiste kans. Kiezers zouden een duidelijke breuk met het omstreden beleid vermoedelijk wel geaccepteerd hebben. Door de huidige keuzes legitimeren de middenpartijen een inefficiënt en potentieel onrechtmatig asielbeleid en verzwakken zij hun eigen positie tegenover de PVV, wat getuigt van een gebrek aan strategisch inzicht in het gevoerde politieke spel.