Iraanse AI-propaganda met Lego slaat aan in het Westen: 'Heel goed gevonden'
In dit artikel:
AI-gegenereerde legovideo’s met rapteksten en Amerikaanse hiphopbeats worden sinds kort massaal verspreid door pro‑Iraanse accounts en richten zich vooral op een Amerikaans publiek, in het bijzonder Trump‑aanhangers. De clips karikaturiseren de regering‑Trump en suggereren dat Iran moreel boven de VS staat; één maker, die zich Mr. Explosive noemt, erkent dat het Iraanse regime zijn opdrachtgever is. Na publicatie gaan de filmpjes viraal: duizenden shares en miljoenen views.
Onderzoekers zien een doelbewuste strategie: Iran gebruikt memecultuur—humor, provocatie en korte, aansprekende verhaallijnen—om politieke narratieven goedkoop en effectief te verspreiden. Hoogleraar Claes de Vreese zegt hierover: "Iran heeft de meme‑cultuur gewoon heel goed begrepen." Volgens Amerika‑kenner Kenneth Manusama biedt social media regimes de mogelijkheid om publiek rechtstreeks te bereiken, zonder tussenkomst van traditionele media.
De inhoud positioneert Iran als verdediger van onderdrukten; in één clip verschijnt een lego‑figurine van George Floyd, met een voice‑over die volgens de makers sympathie wil opwekken voor slachtoffers van ‘het Amerikaanse systeem’. Tegelijk is er sprake van cynische manipulatie: veel Iraniërs kunnen de clips zelf niet zien vanwege interne internetblokkades, terwijl de boodschappen vooral buitenlandse doelgroepen moeten beïnvloeden. De makers spelen slim in op bestaande Amerikaanse controverse, bijvoorbeeld rond Jeffrey Epstein, om herkenning en emotie aan te wakkeren.
De propaganda bevat ook feitelijke onjuistheden—zo wordt in een video een piloot voorgesteld als door Iran gevangen genomen, terwijl hij door de VS gered werd. Niet alleen Iran gebruikt zulke AI‑tools; ook Donald Trump en Israël delen geregeld AI‑gegenereerde beelden. Platforms verwijderen soms pro‑Iraanse accounts, maar nieuwe profielen duiken snel op. De Vreese wijst op het fundamentele probleem voor techbedrijven: controverse en virale content genereren aandacht en gebruikersbetrokkenheid, wat hun verdienmodel voedt, waardoor bestrijding moeilijk blijft. De groei van goedkope, realistische synthetische media maakt het modereren van desinformatie en het beschermen van de publieke discussie steeds lastiger.