De machtsstrijd tijdens de pandemie: Gommers schoof angstaanjagende 80-plusgrens naar voren voor ic-bedden
In dit artikel:
Voormalig OMT-voorzitter en ic-arts Diederik Gommers heeft vandaag voor de parlementaire enquêtecommissie getuigd over de besluitvorming en de zorgsituatie tijdens de coronacrisis. Zijn verklaring bracht meerdere scherpe conflicten en organisatorische tekortkomingen naar boven.
Centraal staat Gommers’ toelichting dat hij tijdens de crisis een triagevoorstel op tafel had gelegd waarin een leeftijdsgrens van 80 jaar zou kunnen betekenen dat ouderen geen toegang tot de ic kregen als er sprake was van tekorten. Dat voorstel leidde tot een confrontatie met premier Mark Rutte in het Catshuis; Rutte en toenmalig minister Hugo de Jonge stelden volgens Gommers nadrukkelijk dat leeftijd nooit de doorslaggevende factor mocht zijn. Gommers zei dat hij vond dat medische professionals dergelijke keuzes moesten maken en dat de politiek zich daar niet mee had moeten bemoeien. Uiteindelijk verdween de leeftijdsgrens uit het protocol onder maatschappelijke en parlementaire druk.
Gommers vertelde ook dat het OMT zich onder druk zette voelde om adviezen te geven over niet-medische maatregelen zoals kappers, sportscholen en horeca, iets waar hij zich ongemakkelijk bij voelde. Hij beschreef daarnaast grote operationele problemen in de zorg: ziekenhuizen moesten noodmaatregelen treffen (bijvoorbeeld opslag en verzorging), het overzicht van ic-capaciteit gebeurde veelal handmatig via berichtenapps — “het leek wel aandelenkoersen” — en personeelsinzet werd opgerekt, met verpleegkundigen die voor meer patiënten zorgden en onervaren buddy’s en studenten werden ingezet omdat er niet op rampen was geoefend.
Een zwaarwegend onderdeel van zijn getuigenis betrof het isolatiebeleid in verpleeghuizen en ziekenhuizen. Gommers veroordeelde de situatie waarbij veel ouderen en zieken alleen stierven en noemde dat een onvergeeflijk drama: “Mensen alleen laten sterven zoals gebeurd is… Dat moeten we nooit meer doen.” Hij waarschuwde dat maatregelen bij eventueel dodelijkere virussen menselijker moeten worden ingericht.
Gommers uitte ook kritiek op de Tweede Kamer; hij had de indruk dat Kamerleden onvoldoende actief en kritisch meedachten tijdens de crisis. Als vervolg pleit hij ervoor OMT-vergaderingen in het vervolg openbaar te maken om transparantie te vergroten en politieke spelletjes te voorkomen.
De parlementaire enquête levert zodoende zowel ethische debatten over triage als concrete kritiek op bestuurlijke en organisatorische tekortkomingen op. Het eindrapport van de commissie wordt pas begin 2027 verwacht. De oorspronkelijke publicatie waarin deze getuigenis staat, bevat bovendien herhaalde oproepen om de uitgever te steunen met donaties.