De machines van Moba kunnen een ei wegen zonder het aan te raken

In dit artikel:

In Barneveld bouwt Moba machines die wereldwijd miljoenen eieren per dag sorteren, controleren en verpakken. Ongeveer de helft van de ruim honderd machines die het bedrijf jaarlijks verkoopt, gaat naar grote pluimveehouderijen. De rest komt terecht bij eierhandelaren die eieren van boeren verzamelen en ze na machinale verwerking doorverkopen aan onder meer supermarkten.

Moba werd in 1947 opgericht door Barnevelder Job Mosterd, die een sorteermachine voor eieren ontwikkelde. Het bedrijf introduceerde later machines die ook konden verpakken en bracht in 1984 de eerste computergestuurde sorteer- en verpakkingsmachine op de markt. Het huidige vlaggenschip, de Omnia PX+, gebruikt camera’s, speciale belichting en kunstmatige intelligentie. Daarmee controleert de machine elk ei op vuil, bloed, lekkages en haarscheurtjes en bepaalt ze bovendien het gewicht zonder het ei aan te raken. Oudere machines gebruikten hiervoor sensoren die tegen de schaal tikten.

De PX+ draait eieren zo nodig in de juiste positie, kan er gegevens zoals een logo, houdbaarheidsdatum of bedrijfsnummer op drukken en verdeelt ze vervolgens op basis van kwaliteit en gewicht over verschillende productielijnen. Goede eieren worden verpakt voor verkoop; minder geschikte eieren gaan bijvoorbeeld naar de voedingsmiddelenindustrie voor mayonaise of koekjes. Vuile eieren worden verwerkt in diervoer of shampoo. Afhankelijk van het model verwerkt een machine 45.000 tot 255.000 eieren per uur, oftewel meer dan twee miljoen per dag.

Volgens Moba-manager Paul Buisman is vooral de grotere nauwkeurigheid belangrijk. De machine keurt minder goede eieren uit, maar voorkomt ook dat eieren onnodig worden afgewezen. Een daling van het afkeuringspercentage met 2 procent kan een eierhandelaar jaarlijks tonnen extra inkomsten opleveren. De PX+ is daarnaast beter bestand tegen onzorgvuldig schoonmaken en eenvoudiger te onderhouden dan oudere modellen.

De grootste machines staan bij megapl bedrijven in onder meer de Verenigde Staten, Canada, Mexico en Australië. In West-Europa levert Moba vooral aan handelaren. De machines worden in Barneveld grotendeels uit zelfgemaakte onderdelen opgebouwd, kosten enkele tonnen tot meerdere miljoenen euro’s en gaan gemiddeld vijftien tot twintig jaar mee. Moba’s omzet steeg van ruim 200 miljoen euro in 2018 naar 330 miljoen euro vorig jaar.

Het bedrijf verwacht verdere groei doordat de wereldwijde eierproductie jaarlijks ongeveer 2 procent toeneemt en machinale verwerking door verstedelijking en schaalvergroting zelfs circa 7 procent per jaar groeit. Wereldwijd zijn ongeveer 2.500 Moba-sorteermachines actief. De opvolger van de PX+, Magna, moet nog efficiënter en eenvoudiger schoon te maken zijn en kan zelf adviezen geven over instellingen. Een prototype draait al in de Verenigde Staten; het eerste exemplaar is geplaatst bij Van Zetten in Tiel.