De leus die de NAVO zenuwachtig maakt

In dit artikel:

De hashtag #RussiaIsNotMyEnemy krijgt ook in Nederland veel bijval. Nederlanders zoals schrijfster Isabelle Buhre en huisarts Els van Veen zeggen Rusland niet als vijand te zien en waarschuwen vooral voor de oorlogsretoriek van Europese leiders, media en de NAVO. De Russische ambassade in Nederland omarmde de online actie en sloot af met #NietOnzeOorlog. Oekraïense functionarissen beschouwen de hashtag juist als onderdeel van een doelbewuste Russische campagne.

De discussie speelt tegen de achtergrond van oplopende spanningen. President Vladimir Poetin ontkende op 18 september Russische agressieve bedoelingen en beschuldigde daarna Europa van oorlogszucht, terwijl het Kremlin zich als vredespartner presenteert. Tegelijkertijd voert Europa de defensie-uitgaven op. Duitsland wil in 2027 een recordbedrag van 139,6 miljard euro besteden en voert vanaf dat jaar verplichte keuringen in voor bepaalde jongeren. In Duitsland demonstreerden volgens organisatoren ruim 45.000 scholieren tegen de militarisering; in Amsterdam kwamen ongeveer 5000 mensen bijeen voor het protest ‘Stop de oorlogskoorts!’. Voor hen verzet de slogan zich tegen het idee dat een oorlog met Rusland onvermijdelijk is.

De leus bestaat al langer. Ze werd in 2023 gebruikt door de Britse rechts-conservatieve politicus David Kurten en verscheen in 2025 op pro-Russische stickers in meerdere Europese landen. Het Oekraïense Center for Countering Disinformation noemde die verspreiding een Kremlin-campagne, maar een rechtstreeks verband met de huidige hashtagtrend is niet bewezen. Onderzoek van de Zweedse krant Dagens Nyheter wees uit dat sommige accounts bots zijn die met AI berichten verspreiden, terwijl andere vermoedelijk door echte gebruikers worden beheerd.

De auteur plaatste zelf een Engelstalige tweet waarin hij pleitte voor diplomatie in plaats van voortdurende confrontatie. De reacties varieerden van beschuldigingen van Russische beïnvloeding en grove beledigingen tot steun voor Oekraïne en de vraag of onderhandelen wel zin heeft zonder bereidheid daartoe aan Russische zijde. Volgens de auteur draait de kernvraag om welke diplomatieke mogelijkheden zijn benut voordat Europese landen jongeren aan een nieuwe oorlog blootstellen.