De leaseauto als melkkoe én machtsmiddel van de politiek

In dit artikel:

De leaseauto is voor veel werknemers onmisbaar, maar tegelijkertijd een belangrijke inkomstenbron voor de Belastingdienst: bijtelling wordt gezien als verkapt salaris. Waar een gemiddelde leaseauto 25 jaar geleden ongeveer €19.365 kostte en daarover 20–24% werd belast, ligt de huidige gemiddelde nieuwwaarde rond €50.026 met een standaardbijtelling van 22%. Daarbij blijft de fiscus doorgaans vijf jaar lang heffen over de nieuwwaarde, terwijl de auto sterk in waarde daalt.

Politici hebben bijtelling gebruikt als instrument om rijgedrag te sturen: eerst lage percentages voor milieudiesel en hybride, later zelfs 0% voor elektrische auto’s. Dat beleid leverde soms perverse uitkomsten op (hybrides die vrijwel op benzine rijden; stroom voor EV’s vaak uit fossiele centrales). Nu geldt voor volledig elektrische auto’s een verlaagde bijtelling van 18% over de eerste €30.000 (daarboven 22%), waardoor het financiële verschil met benzinewagens voor veel rijders is geslonken. Met het wegvallen van Europese dwang naar 2035 en het afnemende fiscale voordeel voor EV’s neemt het gevaar toe dat veel mensen weer voor benzine kiezen.

Vanaf 2027 komt er een nieuwe prikkel: werkgevers moeten een extra heffing betalen — 52% van de bijtelling (de 22% over de nieuwwaarde) — voor benzine- en hybride leaseauto’s. Omdat volledig elektrische auto’s voor de werkgever onbelast blijven, zal dit werkgevers praktisch dwingen over te stappen op EV’s. Dat kan 850.000 zakelijke leaserijders ertoe brengen hun auto thuis in de avondspits aan te sluiten, met mogelijk grote druk op het elektriciteitsnet.

Een alternatief dat werkgevers kunnen aanbieden is een mobiliteitsbudget, waarmee werknemers zelf kiezen hoe ze hun reistijd en vervoer invullen zonder directe Haagse stuurdrang en zonder extra belasting van het net.