De Kremlinfluisteraar

In dit artikel:

Een nostalgische verwijzing naar het Haagse cabaretduo Jacobse en Van Es opent het stuk als kapstok voor een bredere overpeinzing over het Russische “gevaar” — een beeld dat in Nederland al sinds de Koude Oorlog en waarschuwingen van oud-minister Joseph Luns speelt. Die historische onderstroom vormt de achtergrond bij een bespreking van de recent uitgebrachte film The Wizard of the Kremlin.

Jude Law speelt een afgemeten, koel gevulde Vladimir Poetin; zijn mimiek en lichaamstaal roepen de echte president sterk genoeg op om herkenning te wekken, ook al blijft zijn stem accentueel Engels. Paul Dano heeft de centrale rol als Vadim Baranov, een gefictionaliseerde Raspoetin-achtige figuur gebaseerd op adviseur Vladislav Surkov. Baranov opereert als spindoctor in dienst van oligarchen en ziet in de blanke, bestuurbare Poetin het ideale instrument om macht te concentreren — het sleutelmotief van de film is macht boven geld.

Opvallend is een disclaimer die het scenario als fictie bestempelt, terwijl echte namen als Poetin en Jeltsin toch gebruikt worden; de schrijver suggereert dat dat een beschermingsreflex tegenover recente geschiedenis kan zijn. Stilistisch is de film afstandelijk en theatraal: veel poëtische, monotone dialogen en geforceerde, kunstmatige personages. Dat levert wel inhoudelijk inzicht in de denkwereld van een hedendaagse autoritair, maar de vorm vereist veel concentratie en zal sommige kijkers vervreemden.

Kortom: The Wizard of the Kremlin biedt een verontrustend kijkje in machtsconstructies rondom Poetin en diens adviseurs, maar verdient niet iedereen’s geduld door zijn koele, geësthetiseerde verteltoon. De recensie sluit speels terug op de Hollandse nuchterheid als tegengif voor paniek.