De kloof tussen wetenschap en publiek: het belang van communicatie

In dit artikel:

Wetenschappers moeten niet alleen goed onderzoek doen, maar daar ook helder over kunnen communiceren met een breed publiek. In dit artikel stelt de auteur, naar aanleiding van een gesprek begin juni met hoogleraar wetenschapscommunicatie Ionica Smeets van de Universiteit Leiden, dat die vertaalslag essentieel is voor de impact van wetenschap. Smeets benadrukt dat je als wetenschapper niet alles hoeft uit te leggen: je moet vooral duidelijk maken wat voor de lezer echt waarde toevoegt, zonder te verzanden in onnodige details. De schrijver illustreert dat met voorbeelden uit de praktijk, zoals een artikel over brain-computer interfaces en een discussie over een titel bij genoomonderzoek, waarin wetenschapper en journalist verschillend kijken naar wat relevant is.

Volgens Smeets is communicatie niet alleen belangrijk richting collega-wetenschappers, maar ook richting publiek, politici, beleidsmakers en bedrijven. Europese onderzoeksprogramma’s eisen daarom zelfs een plan voor communicatie en valorisatie. De moeilijkste onderwerpen om uit te leggen zijn volgens haar de zogenoemde ‘contested sciences’, zoals klimaat en vaccins, omdat emoties en desinformatie daar snel meespelen. Tegelijk is er in Nederland nog altijd veel vertrouwen in de wetenschap, al is dat vertrouwen minder groot in journalisten en politici die over onderzoek berichten. De kern van het gesprek: wetenschap krijgt pas echt betekenis als onderzoekers hun werk ook begrijpelijk en zorgvuldig weten over te brengen.