De jacht op Fauci is geopend: Washington tikt af naar beslissende deadline in explosief COVID-doofpotdossier
In dit artikel:
Washington staat aan de vooravond van een juridische en politieke confrontatie rond het coronabeleid, nu het ministerie van Justitie onder toenemende druk staat om Anthony Fauci strafrechtelijk te vervolgen voordat een verjaringstermijn afloopt. De directe aanleiding is de federale aanklacht tegen David Morens, een 78‑jarige voormalige topadviseur van Fauci bij het NIAID. Morens wordt beschuldigd van het vernietigen, verbergen en vervalsen van overheidsdocumenten over het onderzoek naar de oorsprong van SARS‑CoV‑2 en riskeert volgens de aanklacht tot 51 jaar gevangenisstraf. Critici zien hem vooral als degene die sporen uitwiste, niet als het einddoel van het onderzoek.
Centrale spil in het conflict is de Senaatsverklaring van Fauci op 11 mei 2021, toen hij onder ede zei dat zijn agentschap geen gain‑of‑function‑onderzoek had gefinancierd in het Wuhan Institute of Virology. Als justitie concludeert dat die verklaring willens en wetens onwaar was, zou dat een federaal misdrijf zijn — maar voor zulke aanklachten geldt een verjaringstermijn van vijf jaar, waardoor het onderzoek feitelijk tegen een bijna‑aflopende deadline aanloopt. Tegenstanders van Fauci tellen de dagen tot 11 mei.
Sinds die Senaatszitting zijn veel documenten openbaar geworden die Fauci’s ontkenning onder druk zetten. Subsidieaanvragen en interne NIH‑correspondentie tonen dat NIAID in 2014 ruim 3,1 miljoen dollar toekende aan EcoHealth Alliance voor onderzoek naar opkomende vleermuiscoronavirussen; ongeveer 750.000 dollar werd doorgestuurd naar het Wuhan‑laboratorium. In Wuhan werden vervolgens genetische bewerkingen op SARS‑gerelateerde virussen uitgevoerd, waarbij sommige aangepaste varianten sneller repliceerden en longweefsel agressiever konden infecteren, blijkt uit de vrijgegeven onderzoeksresultaten. Daarnaast erkende NIH‑topfunctionaris Lawrence Tabak in een hoorzitting dat de NIH via EcoHealth gain‑of‑function‑onderzoek in Wuhan heeft gesteund, wat de vermeende inconsistentie in Fauci’s verdediging versterkt.
Politiek staat meer op het spel dan één ambtenaar. Republikeinen, onder leiding van senator Rand Paul, zien in de Morens‑aanklacht de eerste juridische opening om door te vragen naar Fauci zelf en om te onderzoeken of er sprake was van een afdekking van risicoverhogend onderzoek. Dat sentiment wordt versterkt door president Biden’s besluit om Fauci op zijn laatste volledige dag in functie een brede presidentiële gratie te verlenen voor alle mogelijke federale delicten vanaf 2014. De gratie — ondertekend met een autopen — wordt door veel Republikeinen gezien als een politiek beschermingsmiddel en wordt juridisch aangevochten om de reikwijdte ervan te laten toetsen door een rechter.
De beslissing ligt nu bij het ministerie van Justitie van de overgangsregering: kiezen ze voor vervolging, dan ontbrandt waarschijnlijk een historische rechtsstrijd over de vraag hoe ver een presidentiële gratie reikt en of hoge ambtenaren aansprakelijk gesteld kunnen worden; kiezen ze voor afzien, dan zullen veel critici dat interpreteren als capitulatie of politieke bescherming. In Republikeinse kring wordt gespeculeerd dat waarnemend minister van Justitie Todd Blanche de sleutelrol kan spelen bij het al dan niet openbreken van het dossier.
Publiekelijk is het beeld van Fauci omgeslagen: van het gezicht van wetenschappelijke leiding tijdens de pandemie naar voor velen het symbool van vermeende misleiding en censuur rond de oorsprong van COVID‑19. Met de strafrechtelijke stap tegen Morens is de periferie van dat netwerk nu voor het eerst strafrechtelijk geraakt; de vraag die Washington achterlaat is of deze aanklacht een rechtstreekse route naar Fauci opent, of dat het juridische venster definitief sluit.