De hulpeloze blik van Alexia gaf een ongemakkelijk gevoel van medeplichtigheid

In dit artikel:

Roelf Jan Duin vertelt over twee momenten die hem het gevoel van medeplichtigheid oproepen: een bezoek aan Kathmandu waar hij de Kumari zag, en het jaarlijkse fotoshootje van de Nederlandse koninklijke familie in de tuin van landgoed Clingendael. In Nepal keek hij opgesloten in een krappe tempel naar een peuter die als levende godin werd vereerd. Duin beschrijft het strenge selecteerproces — symmetrie van het gezicht, kaste, nooit bloedverlies — en de rituelen waarbij een jong meisje in het donker wordt blootgesteld aan enge beelden om haar onbewogenheid te testen. Hoewel mensenrechtenorganisaties recentelijk het regime hebben verzacht (meer contact met leeftijdgenoten en enige schooling), bleef Duin geraakt door het onvrije, onschuldige gezicht van het kind en worstelde hij met oordelen over de traditie.

Terug in Nederland zag hij de koninklijke fotosessie: koning, koningin en hun drie dochters beleefd poserend voor tientallen camera’s, een ritueel waarin de Oranjes ruilen voor beeldmateriaal rust en privacy voor de rest van het jaar. Tijdens de vragenronde over geruchten rond prinses Alexia en rapper Antoon stokte Alexia in haar antwoorden; haar moeder Máxima verdedigde haar door te zeggen dat het liefdesleven van Alexia privé is. Duin vergelijkt de hulpeloze blik van Alexia met die van de Kumari: beide laten hem hetzelfde ongemak en schuldgevoel voelen over hoe jonge meisjes gevangen kunnen zitten in publieke of religieuze rollen.

De column houdt een ambivalente overweging: Duin staat niet per se voor afschaffing van het koningshuis — stabiliteit in onrustige tijden weegt zwaar, en het idee van bepaalde politici als president is weinig aantrekkelijk — maar hij veroordeelt de mechanismen die kinderen in vernauwde, publiekelijk geëxposeerde posities brengen. De auteur, Roelf Jan Duin, schrijft wekelijks de rubriek Sterrenstof in Het Parool, waarin hij media en populaire cultuur analyseert.