De Hond fileert het stelsel: geef de kiezer zijn macht

In dit artikel:

Het opiniestuk betoogt dat Nederlandse kiezers na verkiezingen nauwelijks invloed houden op het beleid. Volgens de auteur worden verkiezingsbeloften tijdens langdurige formatieonderhandelingen ingeruild voor compromissen, kabinetsfuncties en het behoud van de macht door gevestigde partijen. De kabinetten na Rutte IV, waaronder het Schoof-kabinet en het huidige minderheidskabinet onder Rob Jetten, worden daarbij aangevoerd als voorbeelden van een politiek systeem dat volgens de auteur niet meer goed functioneert.

Aanleiding is een recente analyse van opiniepeiler Maurice de Hond, die volgens het stuk stelt dat het politieke bestel verouderd is en vooral de zittende elite beschermt. De Hond pleit voor een bindend correctief referendum, een regering waarin alle partijen met meer dan 5 procent van de stemmen naar evenredigheid deelnemen en staatsrechtelijke vernieuwing door onafhankelijke deskundigen buiten de partijpolitiek.

De auteur onderschrijft vooral het referendumvoorstel. Daarmee zouden burgers wetten kunnen tegenhouden over bijvoorbeeld Europese bevoegdheidsoverdracht, asielopvang of stikstofbeleid. Het referendum wordt vergeleken met het Zwitserse systeem, waar burgers volgens het stuk al lange tijd directe invloed hebben.

Tegelijkertijd is de auteur kritisch over het idee om alle partijen boven de kiesdrempel in de regering op te nemen. Dat zou volgens hem leiden tot een logge coalitie zonder duidelijke oppositie of verantwoordelijkheid. Het stuk eindigt met een oproep om het ‘partijkartel’ te hervormen en met herhaalde promotie van een betaald DDS Premium-abonnement.