De Haagse kaste wankelt: Maurice de Hond legt de bijl aan de wortel van ons failliete politieke systeem - breek het partijkartel met directe democratie

In dit artikel:

Een opiniestuk van De Dagelijkse Standaard stelt dat Nederlandse kiezers na verkiezingen nauwelijks invloed overhouden op het beleid. Volgens de auteur worden verkiezingsbeloften tijdens langdurige coalitieonderhandelingen ingeruild voor compromissen en blijven gevestigde partijen elkaar bestuurlijke functies toeschuiven. De recente kabinetten-Rutte IV, Schoof en het huidige minderheidskabinet onder Rob Jetten worden daarbij aangehaald als voorbeelden van politieke instabiliteit en een grote afstand tussen burger en bestuur.

De aanleiding voor het stuk is een analyse van opiniepeiler Maurice de Hond, die volgens de auteur het Nederlandse politieke stelsel als verouderd en weinig democratisch beschouwt. De Hond zou drie hervormingen bepleiten: een bindend correctief referendum, een regering waarin alle partijen met meer dan 5 procent van de stemmen naar verhouding deelnemen, en een onafhankelijke commissie van staatsrechtelijke deskundigen die vernieuwingen voorbereidt.

De auteur onderschrijft vooral het referendumvoorstel. Burgers zouden daarmee wetten kunnen tegenhouden over onderwerpen als Europese machtsoverdracht, asielopvang of stikstofbeleid. Als voorbeeld wordt Zwitserland genoemd, waar referenda een belangrijke rol spelen. Het voorstel om alle partijen boven de kiesdrempel automatisch in de regering op te nemen, krijgt daarentegen kritiek: volgens de auteur zou zo’n brede coalitie besluitvorming verlammen en de oppositie vrijwel laten verdwijnen.

Het stuk beschuldigt de gevestigde politieke partijen ervan vooral samen te werken met partijen die bereid zijn tot compromissen en meer uitgesproken oppositiepartijen uit te sluiten. Daarmee zou Nederland volgens de auteur eerder op een oligarchie dan op een goed functionerende democratie lijken. Het artikel eindigt met een pleidooi voor politieke hervorming en een commerciële oproep om abonnee te worden van DDS Premium.