De grove taal van schaakcomputers en een toernooi op heilige grond in Amsterdam

In dit artikel:

Het Amsterdam Chess Open werd van 23 tot en met 25 oktober gehouden in de Apollohal, een historische plek voor de Nederlandse schaakwereld. In 1954 vond daar de Schaakolympiade plaats, nadat Lodewijk Prins en zijn stichting de organisatie in slechts zes weken vanuit Argentinië naar Amsterdam hadden gehaald. Prins bezorgde Nederland bovendien een historische overwinning op de op dat moment onverslaanbaar geachte Sovjet-Unie.

Voor de vierde editie van het Amsterdamse toernooi was de Apollohal aangekleed met grote foto’s en een boekje over de olympiade van 1954. Hans Ree haalt herinneringen op aan beelden van onder anderen Hein Donner tegenover Vasili Smyslov, met een asbak al naast het bord, en aan de verhalen van Evert Straat over de start van het toernooi. In 1954 deden 26 landen mee; tegenwoordig zijn schaaktoernooien veel omvangrijker. Het internationale toernooi in Samarkand telde dit jaar honderden teams, terwijl het Amsterdam Chess Open bijna zeshonderd deelnemers trok, onder wie opvallend veel jonge spelers.

Ree zag bij binnenkomst Loek van Wely handtekeningen uitdelen aan kinderen. Van Wely had in de eerste ronde verrassend verloren van de 21-jarige Alan Bakija uit Krimpen aan den IJssel, die bijna vijfhonderd ratingpunten lager stond. Toch bleef Van Wely sportief en geconcentreerd: hij won zijn vijf volgende partijen. Dat was net niet genoeg voor de eindzege. Max Warmerdam won zijn eerste vijf partijen, speelde in de slotronde snel remise en eindigde een half punt vóór Van Wely en drie andere achtervolgers.

Bij het naspelen van Van Wely’s nederlaag ergert Ree zich aan de harde taal van schaakcomputers, die menselijke fouten meteen als ‘blunders’ bestempelen. Volgens hem was de partij juist bijzonder moeilijk en ingewikkeld; zelfs met computerhulp bleef het lastig om achteraf precies vast te stellen wat er was misgegaan.