De grote vraag van mensenrechtenorganisaties: kijkt Jetten anders aan tegen de Rode Lijn nu hij premier is?
In dit artikel:
Michiel Servaes, directeur van Oxfam Novib, en de leiders van PAX, Artsen zonder Grenzen, Amnesty International en Save the Children spraken donderdagochtend achter gesloten deuren met premier Rob Jetten in het ministerie van Algemene Zaken. De bijeenkomst kwam voort uit verontwaardiging over de onderschepping door de Israëlische marine van de ‘Global Sumud Flotilla’, waarin ook zes Nederlanders zaten. Van de actie circuleerde woensdag een filmpje waarin extreemrechts minister Itamar Ben Gvir geblinddoekte en vastgebonden activisten schold en presenteerde; de activisten zijn inmiddels op weg naar Istanbul.
Servaes vroeg Jetten tijdens het gesprek expliciet waar de Jetten is die vorig jaar in Den Haag meeliep in de demonstratie met zo’n 200.000 deelnemers die strengere sancties tegen Israël eiste. De ngo-directeuren vinden dat het kabinet te lang afwachtte met reageren en wijzen erop dat andere Europese landen, zoals Italië, al eerder scherp hadden geoordeeld over de illegale onderschepping op internationale wateren. Jetten noemde de behandeling van de activisten „mensonterende behandeling” en liet minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen de Israëlische ambassadeur ontbieden, maar concrete nieuwe sancties volgden niet.
De organisaties betreuren dat het beleid van het kabinet-Jetten weinig lijkt te verschillen van het vorige kabinet, waarin de PVV een grote rol speelde en aandacht voor de tweestatenoplossing was verdwenen. Hoewel het voorlaatste kabinet al beperkte maatregelen nam — onder meer inreisverboden voor Ben Gvir en Bezalel Smotrich, een beperking van wapenexport en toezeggingen rond een boycot van illegale nederzettingen — hadden de ngo’s gehoopt op meer daadkracht van het huidige kabinet. Amnesty en Artsen zonder Grenzen wezen ook op de aanhoudende humanitaire problemen: volgens Artsen zonder Grenzen vielen sinds het begin van het bestand zo’n 850 burgerdoden en hulpverlening wordt belemmerd.
De organisaties pleiten voor nationale stappen als het stoppen of afbouwen van import van Israëlische wapens en het stilleggen van handel en investeringen met Israël, nu een gezamenlijke EU-aanpak niet haalbaar blijkt. Ze omschrijven het gesprek met Jetten als „goed” en merken een andere, meer begripvolle toon, maar benadrukken dat begrip zonder concrete maatregelen de situatie niet verandert. Jetten prees tegelijkertijd het werk van de ngo’s, zonder toezeggingen over zwaardere sancties.