De grote vermogensoverdracht: 1000 miljard euro is onderweg

In dit artikel:

De Nederlandse samenleving staat volgens dit artikel aan de vooravond van een enorme vermogensoverdracht, vooral van babyboomers naar hun kinderen uit generatie X. Die oudere generatie heeft samen naar schatting rond de 1.000 miljard euro opgebouwd, terwijl er in 2023 al bijna 34 miljard euro aan erfenissen vrijkwam. De kern van het betoog is dat deze overdracht de ongelijkheid in stand houdt: kinderen van vermogende ouders krijgen vaak zonder eigen arbeid een grote financiële voorsprong, terwijl gewone werkenden daar decennialang voor moeten sparen.

De auteur richt de pijlen vooral op de VVD, die al jaren regeert en volgens de tekst de erfbelasting juist wil verlagen. Dat botst met de liberale leus dat “werken meer moet lonen”, omdat erven juist een groot voordeel oplevert zonder werk. Het artikel benadrukt dat de huidige erfbelasting in de praktijk veel lager uitvalt dan vaak wordt gesuggereerd: gemiddeld wordt slechts 6,4 procent van de nalatenschappen afgeroomd, mede door vrijstellingen, slimme fiscale constructies en beperkte controle door de Belastingdienst. Bij grote vermogens worden via estate planning, familiestichtingen en schenkingen tijdens leven bovendien vaak extra belastingen vermeden.

Als voorbeeld wordt een erfenis van 1 miljoen euro genoemd, waarbij twee kinderen na belasting elk ruim 421.000 euro overhouden. Om zo’n bedrag zelf op te bouwen zou een doorsnee werknemer volgens de berekening meer dan een eeuw moeten sparen. Volgens het stuk zou de Telders Stichting, het wetenschappelijk bureau van de VVD, juist hebben betoogd dat erfenissen net als andere inkomsten belast zouden moeten worden. Toch kiest de VVD daar politiek niet voor, net als D66 dat eerder plannen voor een progressievere erfbelasting losliet.

De conclusie is scherp: hogere erfbelasting zou Nederland rechtvaardiger en kansrijker kunnen maken, maar de huidige koers van VVD en de zwakke handhaving door de fiscus zorgen er juist voor dat grote vermogens in dezelfde families blijven circuleren.