De Goldbergvariaties: aria met dertig veranderingen

In dit artikel:

J.S. Bach schreef in 1741 voor de jonge klavecinist Goldberg — beschermeling van de Russische gezant Von Keyserlingk in Dresden — een aria met dertig variaties die uitgroeide tot een technisch en expressief monument. De opzet is strak: twee keer vijf groepen van drie variaties (een dans, een virtuoos spelelement en een canon), waarna de aria onveranderd terugkeert. Tussen deze kaders toont Bach een groot palet aan gemoedstoestanden en klankkleuren, van ingetogen verdriet tot uitbundigheid, en benut hij alles wat een tweeklaviers klavecimbel aankon.

Pianist Jan‑Willem Rozenboom voegt zich bij de rij uitvoerders met een nieuwe opname (CD200004). Zijn eerste opname dateert uit 2014; sindsdien is zijn visie veranderd en zijn opnameomstandigheden verbeterd. Rozenboom levert een technisch solide en muzikale vertolking, al duurt zijn lezing met 91 minuten aan de lange kant vergeleken met veel collega’s (bijv. Schiff 71, Minaar 82). De registratie in de Abdij Onze Lieve Vrouw van Koningshoeven klinkt vrij direct, waardoor staccato soms hard overkomt. Het bijbehorende Engelstalige boekje wordt als lezenswaardig beoordeeld. Prijs: €25.