De gestolen Roemeense helm is terug in Boekarest - en trekt hordes kijkers: 'Gelukkig is ie voor 80 procent van goud, dat geeft mee'
In dit artikel:
De Helm van Cotofenesti is terug in Boekarest en ligt nu in het Nationaal Historisch Museum, zij het op zijn zij op een kussen omdat het topstuk beschadigd raakte tijdens de roof uit het Drents Museum in Assen in januari vorig jaar. Bij de terugkeer werden ook twee vergulde armbanden teruggegeven; een derde armband ontbreekt nog. Justitie in Nederland sloot een deal met twee van de drie verdachten om de stukken terug te krijgen; de precieze inhoud van die afspraak komt naar voren in de lopende rechtszaak.
Interim-directeur Cornel Ilie toont de helm: een deel is afgebroken en er zit een deuk, maar omdat het object voor ongeveer 80 procent uit goud bestaat is het niet volledig gebroken. De vervorming kan tijdens de plundering, het daaropvolgende transport of bij opslag op verschillende plekken zijn ontstaan. Het museum kreeg de stukken vorige week en organiseerde een presentatie voor de internationale pers; kort daarna is de helm weer in opslag voor restauratie, waarvan de kosten door de verzekeraar van het Drents Museum worden gedragen. Hoe lang dat herstel zal duren, is nog niet bekend, maar Ilie verwacht dat de helm volledig te herstellen is.
Het terugbrengen van het erfstuk – uit de vijfde eeuw voor Christus en van groot nationaal belang voor Roemenië, vergelijkbaar met de betekenis van de Nachtwacht voor Nederlanders – leidde tot veel publieke aandacht: het museum zag de bezoekersaantallen verdubbelen. De diefstal, waarvoor explosieven werden gebruikt, veroorzaakte in Roemenië zowel verontwaardiging als politieke spanningen; de culture minister ontsloeg de toenmalige museumdirecteur en Ilie is inmiddels de tweede waarnemer in die functie. Hij benadrukt dat de uitleen aan Assen volgens hem volgens geldende protocollen verliep en uitte geen wrok richting Nederlandse collega’s, maar zegt dat hij de helm voorlopig niet snel opnieuw zal uitlenen.
Een bewaker houdt permanent toezicht op het pronkstuk; het museum toont verder nog soortgelijke helmen en sieraden uit die periode, maar geen stuk is zo compleet en verfijnd als dat van Cotofenesti. De zoektocht naar de ontbrekende armband loopt door, en de juridische en restauratieprocessen zullen meer duidelijkheid moeten geven over de omstandigheden van de beschadiging en de uiteindelijke terugkeer naar volle glorie.