De foto's van Bergen-Belsen waren te schokkend om te tonen: 'Mensen hebben elkaar dit aangedaan'

In dit artikel:

In de Omroep Max-serie Oorlogsalbums legt presentator Philip Freriks samen met onderzoekers een fotoalbum uit de Tweede Wereldoorlog onder de loep. De aflevering van zondag draaide om beelden die een Britse militair in april 1945 maakte tijdens de bevrijding van concentratiekamp Bergen-Belsen, waar onder meer Anne en Margot Frank omkwamen. De foto’s waren zo aangrijpend dat de makers ze niet ongecensureerd op tv toonden; Freriks benadrukte wel het belang van laten zien “wat mensen elkaar kunnen aandoen”, juist om ontkenning tegen te gaan.

Onderzoeker Yaël van der Schelde, militair historicus Tijmen Dokter en openbronnenanalist Tommy Hamelink speurden via Britse oorlogsmusea en online archieven naar de fotograaf. Het leidde naar Vincent Whitfield, die bij een RAF‑eenheid diende die Spitfires onderhield en met hetzelfde traject door Frankrijk, België, Nederland en Duitsland reisde als op de foto’s te zien is. Whitfield stierf in 1983; hij ligt in Londen begraven onder een aanvliegroute van Heathrow. Zijn zoon Bernard vertelde dat zijn vader getraumatiseerd terugkwam en gaf het album liever een plek waar mensen ervan kunnen leren: “Breng het maar ergens heen waar mensen ervan kunnen leren.” Freriks schonk het album aan het Imperial War Museum, dat ook bij het onderzoek had geholpen.

De aflevering koppelt persoonlijke herinnering aan historisch onderzoek en laat zien hoe materiaal uit de oorlog vandaag nog confronteert en onderwijst. Freriks bezocht ook het monument voor Anne en Margot Frank bij Bergen-Belsen.