De financiële impact van satellieten: hoe mensen door hun alziende oog geld kunnen claimen (of verliezen)
In dit artikel:
Satellieten van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA worden steeds belangrijker voor klimaatmonitoring en tal van praktische toepassingen. Tijdens COP31 sprak VRT NWS met Inge Jonckheere, hoofd van ESA’s Green Solutions Division, over de mogelijkheden van de technologie.
De Europese klimaatdienst Copernicus stelde op de klimaattop Climate Pulse voor, een interactieve tool die wereldwijde temperatuurafwijkingen en dagelijkse records toont. Zo was 15 november de warmste dag sinds het begin van de metingen, 87 jaar geleden, en de achttiende opeenvolgende dag met een warmterecord. Moderne satellieten kunnen met veel meer detail waarnemen, ook door wolken heen, en beelden combineren. Ze brengen niet alleen weer en klimaat in kaart, maar ook bossen, biomassa en broeikasgassen zoals CO₂ en methaan.
Die gegevens kunnen belangrijk zijn voor de financiering van bosbehoud. Satellieten maken het beter controleerbaar of landen hun bossen daadwerkelijk beschermen, wat nodig is om klimaatgeld eerlijk toe te kennen. Het Tropical Forest Forever Facility, dat op COP30 werd opgericht, heeft inmiddels 8,5 miljard dollar opgehaald. Noorwegen en Duitsland zijn grote donoren; Nederland gaf 500 miljoen euro, terwijl België voorlopig niet bijdraagt. Twintig procent van het fonds is bestemd voor inheemse gemeenschappen. Vooral landen met grote bosgebieden, zoals Congo, Guyana, Brazilië en Bhutan, kunnen profiteren van nauwkeurigere metingen.
Volgens Jonckheere is er echter een kloof tussen de enorme hoeveelheid beschikbare data en het beleid. Overheden weten bijvoorbeeld waar methaanlekken of CO₂-uitstoot plaatsvinden, maar ondernemen daar niet altijd actie. Ook maakt ze zich zorgen over de afhankelijkheid van Europese en Amerikaanse databronnen, nu de Verenigde Staten onder president Trump klimaatdata dreigen terug te schroeven.
Satellieten helpen daarnaast bij het volgen van natuurbranden, het inschatten van schade en het monitoren van herstel. Op COP31 werd in Antalya een internationaal actieplan voor natuurbranden besproken, met steun van onder meer België, Nederland en Canada. Minister van Klimaat Jean-Luc Crucke schaarde zich namens België achter betere samenwerking, kennisuitwisseling en waarschuwingssystemen.
ESA wil satellietdata dichter bij eindgebruikers brengen. Skigebieden kunnen er bijvoorbeeld mee bepalen waar en wanneer de sneeuwcondities het best zijn. Ook kunnen geschikte daken voor zonnepanelen worden opgespoord. Verzekeraars kunnen satellietbeelden gebruiken om schadeclaims te controleren, zoals de omvang van een mislukte oogst na een storm of schade aan gebouwen na een aardbeving. Door tijdreeksen zijn vergelijkingen met eerdere seizoenen mogelijk. In de toekomst kan artificiële intelligentie satellietgegevens al aan boord verwerken, waardoor de toepassingen verder toenemen.
Vandaag Inside: Johan Derksen overtuigd: 'Hij zou eigenlijk een ideale minister-president zijn!'