De familie Mandela strijdt om Nelsons enorme erfenis
In dit artikel:
Het geschil rond Nelson Mandelas familiehuis in Johannesburg sleept al jaren voort en escaleert nu juridisch: de nieuwe eigenaar — een investeringsmaatschappij verbonden aan de nalatenschap — heeft de rechter gevraagd kleinzoons Ndaba (43) en Mbuso (34) uit de crèmekleurige villa te zetten. Het pand, dat Mandela de laatste dertien jaar van zijn leven bewoonde en waar hij wereldleiders ontving, staat sinds april leeg voor renovatie, maar volgens de koper blokkeren de broers de werkzaamheden en veroorzaken zij ernstige overlast en beschadiging.
Nelson Mandela overleed in 2013 en liet een erfenis na met een toen geschatte waarde van ongeveer 4 miljoen dollar (nu bijna 5 miljoen euro). Een deel ging naar goede doelen en het ANC; een ander deel was bedoeld voor familieleden. Twee huizen vielen onder beheer van de Nelson Mandela Trust: het geboortehuis in Qunu en de villa in Johannesburg. In zijn testament staat dat bepaalde kleinkinderen in het huis mochten wonen zonder tegenprestatie, totdat de trustees en de familie anders besluiten — maar die beslissing lijkt nu genomen te worden.
In rechtbankstukken, zoals gerapporteerd door News24, wordt Ndaba en Mbuso verweten dat ze feestjes organiseren, elektrische kabels en metalen onderdelen verwijderen, tapijten vernielen en dubieus bezoek toelaten. Mbuso zou personeel heeft bedreigd met een vuurwapen en in het verleden meerdere keren zijn opgepakt (onder andere in verband met een gestolen auto, een vermeende verkrachtingszaak uit 2015 en verdenkingen van wapen- en drugbezit in 2022), zonder dat daar uiteindelijk tot veroordelingen kwam. Conflicten met familieleden liepen zo hoog op dat de politie moest tussenbeide komen en de executeurs van de nalatenschap zelfs dreigden het huis te verkopen.
Een andere twistpunt is de oudste dochter van Mandela, Makaziwe, die in 2021 zonder toestemming meubels en persoonlijke bezittingen uit het huis zou hebben weggehaald en deze later te gelde maakte via een veiling in New York. Onder de geveilde voorwerpen stonden iconische items zoals een zonnebril en kleding. Familieleden en erfgoedinstanties uitten bezwaren en probeerden te voorkomen dat cultureel belangrijk materiaal het land verlaat; desondanks oordeelde een hoge rechter eind januari dat de veiling mocht doorgaan. Makaziwe stelde dat de opbrengst gebruikt wordt voor een herdenkings- en toerismekanaal bij Mandelas graf in Qunu.
De ruzies maken duidelijk dat Mandelas materiële nalatenschap — naast zijn wereldwijde status als symbool van verzoening en de tientallen onderscheidingen waaronder de Nobelprijs — intern controversieel is. Wat begon als een testamentaire regeling om familie onderdak te geven, is een langlopende familiaire en juridische soap geworden met eigendomsclaims, beschuldigingen van wanbeheer en botsende opvattingen over wie Mandelas erfgoed mag beheren.