De erfenis van de D66-samenleving: Waarom onze jongeren massaal uit het leven stappen (en de politiek wegkijkt)

dinsdag, 20 januari 2026 (14:06) - Dagelijkse Standaard

In dit artikel:

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk luidt alarm: zelfmoord is volgens hem de meest voorkomende doodsoorzaak onder Nederlandse jongeren. Hij steunt de campagne "Lessen voor het leven" van 113 Zelfmoordpreventie en roept kabinet, gemeenten en zorginstellingen op om de drempel naar hulp te verlagen en samen te werken. Hoewel het totaal aantal zelfdodingen in Nederland licht daalt, blijft de situatie onder jongeren volgens hem dringend.

Van Dijk trekt de conclusie dat meer hulp alleen onvoldoende is; de crisis is volgens hem voornamelijk cultureel en bestaansgrondig. Hij wijst op een samenleving waarin zingeving plaats heeft gemaakt voor consumptie en gemeenschapszin voor individualisme. Daarnaast noemt hij factoren waarvan hij denkt dat ze jongeren extra kwetsbaar maken: het intensieve klimaatdebat dat volgens hem kinderen toekomstangst geeft, sociale en identiteitsverwarring door wat hij omschrijft als woke-invloeden in het onderwijs, en de psychische nasleep van coronamaatregelen die jongeren sociaal isoleerden. Ook structurele problemen als moeizame toegang tot GGZ, een krappe woningmarkt en onvrede over onderwijs en integratiepolitiek worden als oorzaken aangevoerd.

Politiek rekent Van Dijk af met het "partijkartel" en bestuurders die volgens hem voorbijgaan aan de ervaren leegte bij veel jongeren; partijen als D66 worden gepositioneerd als voorbeeld van een te individualistische politieke filosofie, terwijl de SGP pleit voor hernieuwde nadruk op gemeenschap, traditie, religie en nationale verbondenheid als tegenwicht. De tekst bevat bovendien politieke oproepen: steun voor een beweging en onafhankelijke media die zich verzetten tegen klimaatbeleid en "woke"-idealen.

Kort samengevat: Van Dijk combineert een urgente roep om betere preventie en zorgcoördinatie met een breder cultuurkritisch betoog. Zijn oplossing gaat verder dan meer psychologen en antidepressiva: volgens hem moet Nederland jongeren weer perspectief, verbondenheid en zingeving bieden om de onderliggende oorzaken van wanhoop aan te pakken.