De enige bevrijding die telt, begint van binnenuit
In dit artikel:
Jolanda Tijmstra gebruikt 4 en 5 mei als vertrekpunt om te betogen dat echte bevrijding niet alleen een historische gebeurtenis is, maar een dagelijkse innerlijke opgave. Ze verwijst naar het Hoge aantal gewapende conflicten in 2023 (bijna zestig volgens het Uppsala Conflict Data Program) om te laten zien dat oorlog geen uitgestorven fenomeen is; het is volgens haar ook een manifestatie van onverwerkte pijn.
Tijmstra deelt een persoonlijk verhaal: haar opa, verzetsman, werd in november 1944 gefusilleerd. Die vroege rouw heeft — via generaties — gevoelens van verlatenheid en beschermend gedrag achtergelaten, onbewust zichtbaar in o.a. pleasen, oordeel en verdoving. Ze breekt dit voorbeeld uit naar de collectieve schaal: vernederde groepen zoeken erkenning en richten de pijn naar buiten, waardoor vijandbeelden en polarisatie ontstaan. Oorlog en uitsluiting ziet ze dus als uitingen van een innerlijk onverwerkt verleden.
De column verbindt dit met de Nederlandse grondwetsbepaling die gelijkheid en non-discriminatie vereist; bij herhaalde overtredingen daarvan waarschuwt ze dat we niet aan de voorwaarde van samenleven voldoen zolang we de neiging in onszelf om te scheiden en te winnen niet erkennen. Volgens Tijmstra ontstaat het klimaat van uitsluiting wanneer we de wereld blijven opdelen in goed/fout en wij/zij.
Als tegenmiddel pleit ze voor zelfonderzoek en emotionele heling: wie zijn eigen angst, verdedigingsmechanismen en pijn leert kennen, plaatst die niet meer buiten zichzelf en kan bijdragen aan echte vrede. Ze noemt als persoonlijke interventie Past Reality Integration waarmee ze zegt haar generatiepatroon te hebben doorbroken. Op 5 mei 2024 lanceerde ze haar boek Basta! Er is écht alleen maar liefde, waarmee ze emotionele bevrijding symbolisch aan die datum koppelt.
De oproep is concreet en existentieel: bevrijding begint niet in politieke centra of op slagvelden, maar in het individuele vermogen om te voelen en eerlijk naar zichzelf te zijn. In tijden van groeiende polarisatie vraagt Tijmstra welk mensbeeld we willen cultiveren — en ze stelt dat innerlijke verantwoordelijkheid en heling politieke daden zijn die de voorwaarden voor duurzame vrede scheppen.