De eeuwige discussie over zomerkleren op de werkvloer: 'Het leek alsof ze niets aanhad'

In dit artikel:

Nu de zomer en een hittegolf aanbreken, laait de discussie over werkgerelateerde kleding weer op: wat is professioneel en wie bepaalt dat? In Amsterdam gebruikt buurtcafé-bistro Arie in De Pijp een informeel uitgangspunt — “kleed je alsof je naar een festival gaat” — maar trekt ook grenzen: het moet verzorgd zijn en niet te bloot. Eigenaar Dennis Kaandorp benadrukt dat medewerkers zich prettig moeten voelen in hun kleding, zeker als ze zichtbaar over het terras lopen.

Juridisch gezien mag een werkgever kledingvoorschriften geven; dat valt onder het instructierecht. In de praktijk zijn zulke regels duidelijker wanneer veiligheid of representatie in het spel is, bijvoorbeeld werkschoenen op de bouw of dichte schoenen in ziekenhuizen. Tegelijk geldt maatwerk: voorschriften moeten redelijk zijn en aansluiten bij de werkomgeving. Wat acceptabel is op een intern kantoor kan anders zijn bij klantcontact.

Bedrijven gaan verschillend met de kwestie om. Banken als ABN Amro houden het bij ‘common sense’ en geen formele dresscode, terwijl softwarebedrijf Afas onlangs een visueel ‘look book’ publiceerde om medewerkers houvast te geven zonder harde regels. Voor jongere werknemers helpen concrete aanwijzingen; vage normen veroorzaken vooral onduidelijkheid, zegt jongerenonderzoeker Laura Bas. Zij geeft als leidinggevende zelf expliciete richtlijnen voor videocalls en klantcontacten.

Behalve formele regels speelt er een psychologisch effect: kleding beïnvloedt hoe snel anderen je beoordelen. Imago-expert Zabeth van Veen wijst op het halo- en horns-effect: verzorgde kleding kan positieve eigenschappen (zoals betrouwbaarheid) doen uitstralen, terwijl een te luchtige outfit onbewust je positie kan ondermijnen. Dat heeft ook gevolgen voor carrièremogelijkheden: wie consequent casual verschijnt, kan moeilijker serieus genomen worden bij interne sollicitaties.

Kortom: werkgevers mogen regels stellen, maar die moeten redelijk en contextgebonden zijn; werknemers doen er verstandig aan duidelijkheid te vragen en na te denken over welke indruk ze willen maken. Open communicatie over verwachtingen — vooral bij klantcontacten — voorkomt misverstanden en kan zowel de professionele uitstraling als persoonlijke carrièrekansen versterken.