"De dollar gaat vallen, maar niet vandaag"
In dit artikel:
Willem Middelkoop, oprichter van het Commodity Discovery Fund en auteur van onder meer Als de dollar valt (2007) en The Big Reset (2013), waarschuwt dat het mondiale valutasysteem zich in een laat stadium bevindt van ontwrichting. Afgelopen week zagen markten tegenstrijdige bewegingen: kranten kopten over een historische dollardaling, terwijl goud en zilver plots sterk daalden en de dollar licht oprichtte. Middelkoop benadrukt dat zulke dagelijkse schommelingen het grotere plaatje niet mogen verhullen: de dollar staat structureel onder druk door geopolitieke verschuivingen en binnenlands beleid in de VS.
Volgens Middelkoop spelen meerdere factoren tegelijk. Het trans‑Atlantische bondgenootschap verzwakt en China profileert zich als concurrerende wereldmacht; tegelijkertijd verergert president Trump de spanningen met onconventionele statements en beleid, wat de versnelling van de dollarkracht beïnvloedt. Economisch kampt Amerika met een enorme staatsschuld van ongeveer 39.000 miljard dollar, die volgens Middelkoop in snel tempo blijft groeien (ongeveer 1.000 miljard elke honderd dagen), waardoor de VS dwingender middelen inzet om de dollarpositie te bewaren.
Historisch legt Middelkoop uit hoe de dollar sinds Bretton Woods (1944) dominant werd en na het loslaten van goudconvertibiliteit in 1971 via het petrodollarsysteem met Saoedi‑Arabië een extra fundament kreeg. Dat systeem brokkelt nu af: sancties tegen Rusland, het bevriezen van tegoeden en het steeds vaker verhandelen van olie in niet‑dollars (bijvoorbeeld door Saoedi‑Arabië aan China) ondermijnen wereldwijd het vertrouwen in de dollar. Ook geopolitieke veranderingen — uitnodiging van Saoedi‑Arabië tot BRICS, Indiase aankopen van Russische olie, handel tussen Iran en China — wijzen volgens hem op beweging naar een multipolaire wereld en meerdere betalingssysteemrondes naast de dollar.
Als meetinstrument gebruikt Middelkoop goud: sinds 1971 is goud de anti‑dollar; grote stijgingen van de goudprijs duiden volgens hem op echt verlies van vertrouwen in de dollar. De recente terugval van goud en zilver vindt hij niet beslissend; de bredere trend van landen en grote pensioenfondsen die dollars en Amerikaanse staatsobligaties verminderen (Denemarken, Zweden, Rusland, China) is voor hem veelzeggender.
Middelkoop verwacht geen plotselinge implosie maar een langdurig afkalvend traject over jaren of decennia. Hij suggereert dat we mogelijk rond 2025 het begin van ernstige Amerikaanse problemen kunnen aanwijzen. In die zin vindt hij dat alarmerende media‑koppen deels gerechtvaardigd zijn: de fase waarin de VS vrijwel onbetwistbaar domineerde, lijkt volgens hem echt naar een einde toe te gaan.