De documentaire 'Bagasi' legt het koloniale denken bloot, óók in het leven van de maakster zelf

In dit artikel:

Regisseur Emma Lesuis (theatermaker en filmmaker) draait Bagasi, een persoonlijke documentaire over familie, afkomst en de erfenis van het kolonialisme. In de film spreekt Emma, zwanger, eenmaal direct tot het kind in haar buik: "Ik ben je moeder." Die intieme lijn loopt door een meer formeel onderzoek naar koloniale archieven die haar witte schoonvader Hans haar toevertrouwt, en naar de familiegeschiedenissen in zowel Nederland als Suriname.

Het verhaal onderzoekt de kloof tussen Emma’s groeiende zwarte bewustzijn — afkomstig van haar moeder Lilian en haar Surinaamse grootvader die als marinier naar Nederland kwam en in Noordwijk belandde — en het wereldbeeld van Hans, afstammeling van koloniale elitefiguren zoals procureur-generaal Maarten de Niet. Hans waarschuwt voor een onhistorische, hedendaagse blik op het verleden, maar levert tegelijk het materiaal waarmee Emma een confronterend beeld van koloniaal bestuur opbouwt: foto’s, filmpjes en getuigenissen. Historicus Mildred Caprino en activisten die spreken over nepotisme door nieuwe elites van kleur vullen die reconstructie aan.

Bagasi verbindt die historische reconstructie met het persoonlijke: de betekenis van huidskleur voor de getraumatiseerde grootvader, het gemis van een 'zwarte' kant bij moeder Lilian, spanningen in huwelijken en de zoektocht van Emma zelf. Kleine details, zoals de toekenning van de achternaam Deimveld in 1873 — een verbastering met wortels in slavernij — illustreren hoe intimiteit en geweld van het koloniaal verleden samenhangen.

De film is kritisch zonder te vervallen in veroordeling: liefdevollere menselijke confrontaties en het idee dat erkenning van onrecht concrete gevolgen moet hebben, vormen de kern. Zelfs Hans verzacht gaandeweg, waardoor Bagasi meer wordt dan een historische reportage: het is een persoonlijke verkenning van herinnering, verantwoordelijkheid en identiteit.