De dictatuur van het geluid: herrie zit tussen onze oren

In dit artikel:

Een bus om stilte, oortjes en telefoons op luidspreker te vermijden, roept bij de auteur herinneringen op aan een jeugd waarin geluidsoverlast voortdurend een bron van spanning was. Haar moeder kon slecht tegen leefgeluiden van bovenburen: rennende kinderen, een hond, zware voetstappen en later een huilende baby. De auteur beseft dat haar ouders niet alleen gevoelig waren voor harde geluiden, maar voor gewone geluiden van het dagelijks leven.

Die gevoeligheid keert terug in haar eigen woon- en gezinsleven. In haar eerste woning in Amsterdam-West zorgen rennende kinderen, krakende vloeren en meerdere bovenwonende gezinnen voor veel overlast. Ook haar partner blijkt extreem gevoelig voor geluiden als eten, papiergeknisper, gesnuif en een zenuwhoest. Hij heeft misofonie: een neurologische reactie waarbij specifieke, herhalende geluiden sterke woede of wanhoop oproepen. Oordopjes en een geluiddempende koptelefoon worden noodzakelijk, terwijl ook de auteur en hun kinderen voortdurend op hun geluiden moeten letten.

Volgens de auteur gaat geluidshinder daarom niet alleen over het aantal decibels. Een hard geluid van wegwerkers is soms beter te verdragen dan muziek met dreunende bastonen van een buurman, omdat daar het gevoel bijkomt dat die buurman geen rekening met anderen houdt. Ook in een huis met tuin blijft geluid een probleem, nu door een buurman die op zon- en feestdagen langdurig met elektrisch gereedschap werkt.

Wanneer de omgeving stil is, kunnen bovendien interne geluiden opvallen, zoals tinnitus of muzikale fantoomgeluiden die bij gehoorverlies kunnen voorkomen. Aan geluid valt dus niet altijd te ontsnappen. De slotervaring in de trein onderstreept de ironie: terwijl haar zoon wordt aangesproken op een luide TikTok-video, voert een zakenman luidruchtig een telefoongesprek. Geluidsoverlast blijkt daarmee ook een kwestie van sociale normen, wederzijdse tolerantie en de vraag wie zich aan wie moet aanpassen.