De componisten die Nederland vergat

In dit artikel:

Muziekwetenschapper Carine Alders beschrijft in haar boek *In een web van stilte* hoe Joodse en vervolgde Nederlandse componisten tijdens en na de Tweede Wereldoorlog uit het muziekleven verdwenen. Onder het nazibewind werd het openbare repertoire sterk beperkt tot gevestigde Duitse componisten als Beethoven, Wagner en Bruckner. Muziek van Joodse componisten zoals Mahler en Mendelssohn mocht alleen binnen een afgeschermd Joods muziekleven klinken. Musici die niet toetraden tot de Kultuurkamer waren voor hun inkomsten aangewezen op geheime concerten, soms vermomd als kerkdiensten. Componisten als Johanna Bordewijk-Roepman, Dick Kattenburg, Daniël Belinfante en Leo Smit bereikten daardoor nauwelijks een breed publiek.

Ook na 1945 kwam er weinig herstel. Tijdens de wederopbouw lag de nadruk op collectief Nederlands lijden en verzet, terwijl de Jodenvervolging en de vermoorde componisten grotendeels buiten beeld bleven. Tot in de jaren zestig werd hun muziek nauwelijks uitgevoerd of besproken, ook niet bij herdenkingen. In 22 hoofdstukken brengt Alders deze vergeten componisten opnieuw onder de aandacht. Ze roept musici en muziekwetenschappers op hun werken op te graven, uit te voeren en toegankelijk te maken; sommige composities zijn al opgenomen in een bijbehorende speellijst.