De comeback van de grauwe klauwier

In dit artikel:

Ik wandelde met mijn hond door de duinen van Schiermonnikoog toen iets roestbruin ter hoogte van mijn oog voorbij schoot — iets groter dan een grasmus, in eerste instantie herken ik een mannetje grauwe klauwier. Dat was opvallend: volgens de recente eilander avifauna was het laatste bekende broedgeval op Schier in 1992 of ’93, en de soort was in Nederland lange tijd sterk teruggedrongen.

De grauwe klauwier broedt in dichte bosjes en langs hagen met meidoorn en sleedoorn, biotopen die door schaalvergroting in de landbouw zwaar zijn aangetast — naar schatting verdwenen circa 300.000 kilometer haag. Daardoor nam het aanbod van muizen, hagedissen en grote insecten af, en de soort verdween bijna, op een laatste bolwerk in het Bargerveen na. Typisch gedrag is het impalen van prooien op doorns of prikkeldraad; zo blijven ze vers en kunnen klauwieren tot de schemer blijven jagen.

De laatste twintig jaar lijkt echter herstel op te treden: eerst in Drenthe en Limburg, daarna breder in Oost-Nederland. Ik zag minstens zes jaar geleden al één in het Lauwersmeer; het is dus goed denkbaar dat een vogel recent de Wadden is overgestoken. Voor succesvol broeden zouden op Schier minimaal twee geschikte individuen nodig zijn. Terug in het dorp hoorde ik van kennissen dat ook zij een grauwe klauwier hadden gezien, wat de kans vergroot dat het inderdaad om deze spectaculaire terugkeer gaat.