De buurtsupermarkt: uitstervend ras of antwoord op online winkelen?

In dit artikel:

In Vlaanderen bestaan er ongeveer 1.200 buurtsupermarkten die door zelfstandige ondernemers worden uitgebaat, maar van die groep opereert zo’n 95 procent onder de vlag van een franchise. Dat betekent dat echte, volledig onafhankelijke buurtwinkels onder een eigen naam nog maar een klein minority vormen en volgens Buurtsuper.be (een onderdeel van de zelfstandigenorganisatie) een uitstervend ras lijken te worden.

Een concreet voorbeeld van zo'n zeldzame onafhankelijke winkel is Maranni in Merelbeke, gerund door Marie-Ange De Vriese, haar man Philippe Verlinden en haar zus. De winkel functioneert als kleinschalig familiebedrijf met sterke sociale binding in de buurt: klanten komen er niet alleen voor boodschappen maar ook voor persoonlijk contact. Omdat Maranni niet mee doet in de prijzenslag en promotiedruk van de ketens, zet het vooral in op service en buurtgevoel als onderscheidende troef.

Luc Ardies van Buurtsuper.be erkent dat het model van volledig zelfstandige buurtsupermarkten moeilijk vol te houden is: de schaalvoordelen van een franchise zijn volgens hem nodig om competitief te blijven. Tegelijkertijd benadrukt hij — en ook Unizo — dat de meerderheid van de buurtzaken wél door zelfstandige, vaak familiebedrijven wordt uitgebaat, zelfs wanneer ze een ketennaam voeren (voorbeelden: Spar, Carrefour Express, Louis Delhaize). Die combinatie levert volgens hen het beste van twee werelden op: lokaal persoonlijk contact gekoppeld aan aankoopkracht en logistieke ondersteuning van ketens.

Als gevolg daarvan ziet men de franchisevorm niet per se als verlies voor de buurt: het is een evolutionaire reactie op concurrentie, prijsdruk en de opkomst van e-commerce. Door schaalgrootte te benutten terwijl lokale ondernemers het gezicht van de winkel blijven, hopen retailers een toekomstbestendig antwoord te bieden op veranderend klantengedrag.