'De brutaliteit van Trump betekent dat elke illusie van een Atlantische vriendschap voorbij is'

zaterdag, 10 januari 2026 (07:48) - Het Parool

In dit artikel:

Hoogleraar conflictstudies Jolle Demmers waarschuwt dat Europese landen na de gebeurtenissen van afgelopen week niet langer op automatische steun van Washington kunnen rekenen. Volgens Demmers toont de regering-Trump aan waartoe zij bereid en in staat is, waardoor West-Europa nu een moedige, bewuste koers moet kiezen en positie moet innemen ten opzichte van de Verenigde Staten. “Elke illusie van een Atlantische vriendschap is voorbij,” schrijft hij, waarmee hij benadrukt dat de traditionele trans-Atlantische veiligheidsgaranties niet meer vanzelfsprekend zijn.

Demmers pleit voor een herijking van het Europese veiligheids- en buitenlandse beleid: minder afhankelijkheid van de VS, meer strategische autonomie binnen de EU en een duidelijker, gezamenlijk antwoord op grootmachtenpolitiek. Dat betekent volgens hem investeren in defensiecapaciteit, diplomatieke slagkracht en politiek-economische samenwerking tussen Europese lidstaten. De achterliggende zorg is dat onvoorspelbaarheid uit Washington Europa dwingt keuzes te maken die vroeger afgeschoven konden worden op de Atlantische band.

De oproep van Demmers is zowel normatief als praktisch: Europa moet niet alleen retorisch afstand nemen, maar ook institutionele en militaire middelen inzetten om zijn belangen te beschermen. Voor lezers schetst zijn betoog de noodzaak van een meer zelfbewuste Europese rol op het wereldtoneel—een koers die onafhankelijkheid nastreeft zonder automatisch in vijandschap met de VS te vervallen.