De broeikas | Tijd om deze Amerikaanse beer een Nederlands paspoort te geven
In dit artikel:
Klimaatverslaggever Jeroen Kraan trekt aan de bel na de recente natuurbranden in 't Harde en op de Oirschotse Heide: zulke gebeurtenissen kunnen ook in Nederland flink toeslaan en zullen door klimaatverandering waarschijnlijk vaker voorkomen. De combinatie van lange droogte, wind en het seizoen – planten hebben in het voorjaar nog geen volle sapstroom en branden daardoor makkelijker – maakte de branden afgelopen week voorspelbaar, aldus KNMI-expert Lone Mokkenstorm.
Ondanks dat jaarlijks honderden natuurbranden worden geregistreerd in Nederland, ontbreekt langjarige, consistente registratie: de officiële statistiekreeks stopte in 1994 en pas in 2024 zijn wetenschappers zelf weer gaan tellen. Onderzoekers van onder andere WUR en Deltares waarschuwen dat Nederland weinig regels en beleid heeft om natuurbranden te voorkomen of de schade te beperken. Zij pleiten voor concrete stappen: wettelijk vastleggen van systematische brandstatistieken; betere ruimtelijke ordening en risicobeoordeling bij nieuwe bouwlocaties en vitale infrastructuur; en bescherming van kwetsbare plekken.
Kraan stelt voor te investeren in een Nederlandse variant van publieksvoorlichting – als inspiratie noemt hij de Amerikaanse Smokey Bear, het herkenbare symbool dat bezoekers wijst op brandgevaar en opbordjes vaak een brandrisicometer toont. Zo’n 'vuurcultuur' zou via onderwijs, borden en campagnes risicobewustzijn moeten vergroten: geen glas laten rondslingeren, buitenactiviteiten bij extreme droogte aanpassen en zelfs oefeningen op militaire terreinen tijdelijk uitstellen wanneer het te heet en droog is. Kleine signalen van verandering zijn zichtbaar: onderzoeker Margreet van Marle zag recent waarschuwingsborden in de duinen bij Den Haag.
Tot slot wijst Kraan op het breder leren kijken naar natuur — een verwijzing naar de film Silent Friend over plantenonderzoekers en een reusachtige ginkgo — en roept hij op tot meer aandacht en beleid voor een risico dat geen exotisch verschijnsel meer is, maar onderdeel van het Nederlandse landschap wordt.