De broeikas | Na twintig jaar is de Truth niet minder Inconvenient geworden
In dit artikel:
Twintig jaar na de première van An Inconvenient Truth in Sundance blijkt de documentaire van Al Gore nog steeds actueel — en de situatie is zelfs verergerd. Klimaatverslaggever Jeroen Kraan ziet tijdens een herziening van de film dezelfde waarschuwingen terugkomen: hevigere stormen, smeltende ijskappen, biodiversiteitsverlies en zelfs het risico op een verstoring van de Atlantische circulatie (de Golfstroom), dat destijds nog als speculatief werd bestempeld maar inmiddels wetenschappelijk serieuzer wordt genomen.
Waar Gore indertijd een opwarming van ongeveer 0,7°C boven het pre-industriële niveau toonde, staat de wereld er in 2026 veel slechter voor: de opwarming nadert de 1,5°C. Belangrijk en schrijnend detail: sinds de film is meer dan een derde van alle cumulatieve fossiele CO2-uitstoot uitgestoten. Dat betekent dat veel jongeren een groot deel van de historische uitstoot in hun leven hebben meegemaakt — wie nu twintig is, zag een derde; wie dertig is, zelfs de helft.
Ondanks zichtbare vooruitgang — het Klimaatakkoord van Parijs, een grootschalige invoering van zonnepanelen en de opmars van elektrische auto’s — is de wereldwijde uitstoot niet afgenomen maar toegenomen. Kraan gebruikt de metafoor van een reusachtige olietanker die al in 2006 van koers had moeten veranderen: de stuurman heeft onvoldoende vermogen om hem nu nog zonder grote schade te keren.
De Verenigde Staten spelen een centrale, ambivalente rol. Het land leverde veel van de fundamentele klimaatwetenschap en is historisch de grootste uitstoter (bijna een kwart van de totale CO2-uitstoot), maar heeft weinig beslissende verandering gerealiseerd. Beleidspogingen, zoals Obamas inzet op een marktsysteem voor emissiereductie, strandden politiek; onder Biden werden wel forse subsidies voor schone energie uitgegeven, maar olie- en gaswinning bereikten alsnog recordniveaus, met gevolgen voor Europa dat afhankelijk bleef van Amerikaans gas.
Kraan concludeert dat Gore’s waarschuwingen nog niet alleen waar zijn gebleven, maar dat de wereld er sindsdien dieper in zit. De urgentie om emissies snel en substantieel te verminderen is toegenomen, terwijl de politieke en economische praktijk vaak achterblijft bij wat wetenschap en eerdere waarschuwingen al twintig jaar vragen.