De Britten snappen beter wat er op het spel staat dan wij

In dit artikel:

Koning Charles III vroeg in Washington aandacht voor de traditionele ‘special relationship’ tussen het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, nadat president Trump eerder liet blijken die band als niet bijzonder te zien. Door de Brexit staat het VK er geopolitiek alleen voor en zoekt het naar nieuwe manieren om invloed en veiligheid te garanderen. Londen initieerde een multinationale maritieme strijdmacht met negen landen, bedoeld als aanvulling op een verzwakkende NAVO, en bouwt voort op de eerder opgezette Joint Expeditionary Force die vooral noordelijke landen zekerheid bood (waaronder nu Finland, Zweden en Nederland).

De Britse aanpak weerspiegelt een coalitie-van-de-willen-model dat volgens deskundigen praktischer kan zijn nu de NAVO interne spanningen kent en zuidelijke leden andere prioriteiten hebben dan noordelijke staten. Zo kan zo’n flexibele strijdkracht straks de eerste zijn die Baltische staten of Finland beschermt. Tegelijkertijd verschuift de Amerikaanse focus richting China, waardoor Europa minder op Washington kan rekenen.

Ook binnen Europa ontstaan scheuren: de Franse radicaal-rechtse Rassemblement National wil de krijgsmacht primair nationaal inzetten en wil uit de NAVO-militaire structuur stappen; Duitse conservatieven pleiten voor meer nationale vetorechten ten opzichte van Brussel, wat de besluitvorming in de EU verder kan verlammen. Gevolg: de behoefte aan een Europese industriepolitiek en strategische autonomie groeit. De Brexit heeft het VK die realiteit laten onderkennen; veel EU-lidstaten lijken vooralsnog in oude zekerheden te blijven hangen.