De boete voor misleiding is een lachertje

In dit artikel:

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) greep onlangs in na een steekproef naar claims rond collageensupplementen: van de 30 gecontroleerde verkopers voldeden er 25 niet aan de regels en kregen waarschuwingen of boetes. Het onderzoek richtte zich op misleidende of verboden gezondheidsclaims, die vaak worden gebruikt om producten te slijten in een weinig gereguleerde markt.

Wie: zowel influencers en bekende Nederlanders als commerciële ketens en gespecialiseerde supplementverkopers kwamen in beeld. Voorbeelden zijn Charlotte Labee, die volgens de NVWA ten onrechte stelde dat haar collageensupplementen kunnen helpen bij het vertragen van osteoporose, en drogisterijketens Kruidvat en Holland & Barrett, die claims over rimpels, soepelere gewrichten en het aanvullen van een vermeend collageentekort van hun sites moesten halen. Vitakruid, een grote speler die al eerder op de vingers is getikt, kreeg het verwijt dat zij suggereert dat een daling van collageen na het 25e levensjaar aangevuld kan worden met supplementen; het bedrijf betwistte dat dit “ernstige misleiding” is en noemde het informeren.

Wat en waarom: de actie volgt op wijdverbreelde misleiding in een markt die aantrekkelijk is voor snelle winst — influencers en verkopers promoten makkelijk toepasbare pilletjes of poedertjes voor uiteenlopende kwaaltjes, vaak zonder degelijk bewijs. Dat leidt tot misinformatie en de indruk bij consumenten dat proberen geen kwaad kan.

Effectiviteit van handhaving: veel overtreders hoefden slechts hun teksten aan te passen; boetes zijn beperkt (maximaal rond de duizend euro), een strafmaat die voor grote spelers met miljoenenomzet weinig afschrikt. De NVWA’s controle toont dus wel overtredingen aan, maar de huidige sancties blijken onvoldoende om gedrag structureel te keren.

Conclusie en aanbeveling: het incident illustreert dat strengere handhaving en hogere boetes nodig zijn om commerciële misleiding in de supplementensector echt te bestrijden. Het artikel is geschreven door wetenschapsjournalist Adriaan ter Braack, die vaker schrijft over kwakzalverij en pseudowetenschap.