De boer op — of de boer eruit? 'Stikstof is voor D66 een metafoor om Agenda 2030 (de SDG's) erdoor te drukken'

In dit artikel:

D66-minister van Landbouw Jaimi van Essen wil deze zomer boeren persoonlijk bezoeken om te luisteren naar hun zorgen en Nederland uit het vastgelopen stikstofbeleid te halen. Boeren willen weer stallen kunnen uitbreiden en bouwers wachten op ruimte om projecten te hervatten. D66 presenteert de aangekondigde rondgang als een nieuwe, praktische aanpak na jaren van impasses.

De schrijver van het artikel betwijfelt echter of er werkelijk sprake is van een koerswijziging. Volgens hem bestaan de maatregelen en beperkingen voor boeren ondanks eerdere beloften en overleg nog steeds. Voormalig Europarlementariër Rob Roos reageert daarom fel. Hij stelt dat stikstofbeleid niet primair om natuurbescherming draait, maar wordt ingezet om de VN-doelen voor duurzame ontwikkeling en Agenda 2030 door te voeren. Volgens Roos leidt dat uiteindelijk tot een geleidelijke afbouw van de landbouwsector.

Roos uit daarnaast kritiek op de wetenschappelijke basis van het beleid. Hij wijst op de kritische depositiewaarden en modellen waarop de overheid zich baseert, die volgens hem door wetenschappers worden betwist. Het artikel werkt die kritiek niet zelfstandig uit en presenteert Roos’ visie als die van een uitgesproken tegenstander van de Europese klimaat- en stikstofagenda.

Ook de VVD krijgt kritiek, omdat voormalig stikstofminister Christianne van der Wal volgens Roos hetzelfde beleid uitvoerde. De auteur benadrukt dat de VN-doelen weliswaar positief klinken, maar volgens critici ruimte bieden voor ingrijpende maatregelen die voedselproductie en nationale zeggenschap onder druk kunnen zetten, waaronder uitkoop of beëindiging van boerenbedrijven. Het stuk sluit af met de vraag of kiezers zich opnieuw door politieke beloften laten overtuigen.