De Boé in Guinee-Bissau officieel erkend als Key Biodiversity Area

In dit artikel:

Een gebied van ongeveer 2.460 vierkante kilometer in de Boé, in het zuidoosten van Guinee-Bissau, is op 12 oktober 2026 erkend als Key Biodiversity Area (KBA). Daarmee krijgt het bos-savannelandschap internationale erkenning als locatie van mondiaal belang voor biodiversiteit. De status betekent niet dat het gebied automatisch wettelijke bescherming krijgt, maar kan natuurwaarden wel zwaarder laten meewegen bij besluiten over landgebruik en economische ontwikkeling.

De erkenning is gebaseerd op bijna twintig jaar onderzoek naar chimpansees door Stichting Chimbo, dorpsgemeenschappen en internationale partners, waaronder Wageningen University & Research. Volgens veldonderzoek leven in de Boé naar schatting 1.465 tot 4.415 chimpansees. Daarmee herbergt het gebied ruim vijf procent van de wereldpopulatie van de ernstig bedreigde West-Afrikaanse ondersoort. Het is de eerste KBA in Guinee-Bissau die volgens de huidige, bredere criteria is aangewezen; die gelden voor alle soortgroepen en ecosystemen, niet alleen voor vogels.

De Boé bestaat uit grotendeels aaneengesloten savannes, bossen, wetlands en rivieren en telt ongeveer zestig verspreide dorpen. Naast chimpansees komen er onder meer leeuwen, luipaarden, drie ernstig bedreigde gierensoorten, Temmincks rode franjeaap en de bateleur voor. Van veel soorten ontbreken nog voldoende gegevens. Traditioneel beschermde heilige bossen, waarvan er 178 als door gemeenschappen beheerde gebieden zijn geregistreerd, behoren tot de best bewaarde delen van het landschap.

De internationale erkenning komt terwijl mijnbouwbedrijven voorbereidingen treffen voor mogelijke grootschalige bauxietwinning. Er vinden proefboringen plaats, onder meer in heilige bossen, terwijl dorpsgemeenschappen volgens Stichting Chimbo onvoldoende worden geraadpleegd en waterbronnen vervuild raken. De organisatie vreest dat dagbouw duizenden hectares kan aantasten.

Stichting Chimbo pleit voor mijnbouw die rekening houdt met natuur, cultuur en bewoners en is daarom aangesloten bij het Aluminium Stewardship Initiative. De organisatie benadrukt dat bescherming ook draait om lokale gemeenschappen, die onder meer betrokken zijn bij patrouilles, brandweer, communicatie en natuurbeheer. De KBA-status biedt geen juridisch mijnbouwverbod, maar kan overheden, bedrijven en financiers wel aansporen de uitzonderlijke biodiversiteit en de belangen van de dorpen zwaarder mee te wegen.