De blokkade van de Straat van Hormuz treft bijna alle boeren en gewassen

In dit artikel:

De recente blokkade van de Straat van Hormuz heeft een zwakke plek in het mondiale voedselsysteem zichtbaar gemaakt: de afhankelijkheid van kunstmest. Wereldwijd vertrouwen landbouwbedrijven op stikstof-, fosfaat- en kali- meststoffen die vaak via geconcentreerde productiecentra en door druk bevaren routes naar markten worden vervoerd. Als die scheepvaartroutes stilvallen of de energieprijzen voor de productie van kunstmest stijgen, ontstaan er snel tekorten en hogere prijzen, met als direct gevolg voedselinflatie en zelfs het risico op lokale tekorten.

Wie het hardst worden getroffen, zijn land- en tuinbouwers in landen die sterk afhankelijk zijn van invoer van kunstmest en consumenten met lage inkomens. Kleine boeren kunnen zich dure alternatieven of stimulanten voor gewasopbrengst niet permitteren, en landen met weinig buffer-voorraad lopen grote risico’s op misoogsten. De oorzaak ligt deels in de concentratie van productie en in de afhankelijkheid van aardgas als grondstof voor stikstofmeststoffen, plus kwetsbare transportcorridors zoals de Hormuz.

Mogelijke tegenmaatregelen zijn het aanleggen van strategische voorraden, diversificatie van leveranciers en transportroutes, investeringen in lokale of alternatieve productiemethoden (zoals hergebruik van nutriënten en biologische/organische meststoffen), en beleid ter ondersteuning van boeren bij hogere inputkosten. Zonder zulke aanpassingen blijven voedselprijzen en beschikbaarheid gevoelig voor geopolitieke schokken die op het eerste gezicht niets met landbouw te maken lijken te hebben.