De belangrijkste plannen van minderheidskabinet-Jetten op een rij

In dit artikel:

De volledige Miljoenennota van het kabinet-Jetten bevat plannen voor wonen, zorg, koopkracht, defensie, onderwijs, infrastructuur en verduurzaming. Omdat de coalitie geen meerderheid heeft in de Tweede en Eerste Kamer, is onzeker of alle voorstellen worden aangenomen.

Voor woningbouw wordt tot en met 2035 7 miljard euro ingezet. Gemeenten krijgen 2,3 miljard euro voor een regeling van 7000 euro per betaalbare woning. Daarnaast gaat 650 miljoen euro extra naar een bestaande gemeentelijke subsidie en 940 miljoen euro naar grote woningbouwlocaties. Er komt ook geld voor ouderen-, middenhuur- en studentenwoningen. Woningcorporaties krijgen vanaf 2028 jaarlijks 425 miljoen euro extra.

Het kabinet trekt meer geld uit voor natuurherstel, agrarisch natuurbeheer en de aanpak van stikstof. Boven op de eerder gereserveerde bijna 500 miljoen euro voor de Veluwe en de Peel komt een vergelijkbaar bedrag voor onder meer Noordwest-Overijssel, het Hart van het Noorden, het Groene Hart, Brainport Eindhoven en de Rotterdamse haven. In totaal is de komende jaren 20 miljard euro beschikbaar voor het stikstofbeleid en ondersteuning van boeren.

De zorguitgaven stijgen volgend jaar naar 118 miljard euro. Het verplichte eigen risico loopt door inflatie op tot 400 euro en de gemiddelde zorgpremie stijgt naar verwachting met 12,50 euro per maand, tot 169 euro. Tegelijk komt er extra geld voor preventie, kwetsbare gezinnen, wijkgerichte ondersteuning, schoolfruit en sport. Voor gordelroosvaccinaties is 47 miljoen euro gereserveerd; tussen 2028 en 2031 komt jaarlijks nog 100 miljoen euro beschikbaar om ook 61- tot 69-jarigen te vaccineren.

Een koppeling van de AOW-leeftijd aan de gemiddelde levensverwachting komt niet in de begroting. Ook wordt de geplande halvering van de maximale WW-duur uitgesteld tot 2029. De gemiddelde koopkracht daalt volgend jaar met 0,1 procent. Lage inkomens en gepensioneerden gaan er volgens de ramingen licht op vooruit, terwijl midden- en hogere inkomens achteruitgaan. De inkomstenbelasting wordt minder sterk verhoogd en de korting op brandstofaccijnzen blijft een jaar langer bestaan. Dit wordt onder meer betaald via een hogere belasting op leidingwater en een lagere ouderenkorting.

Defensie krijgt volgend jaar 28,9 miljard euro, tegenover ruim 21 miljard twee jaar geleden. De krijgsmacht ontvangt onder meer een nieuwe mijnenjager, gemoderniseerde CV90-voertuigen en Apache-helikopters. Ook blijft jaarlijks ongeveer 3 miljard euro beschikbaar voor militaire steun aan Oekraïne.

Onderwijs krijgt 668 miljoen euro extra. Ruim een half miljard daarvan gaat naar verbetering van lezen, taal en rekenen; scholen moeten dit geld aan basisvaardigheden besteden. Het budget voor het aantrekken van zijinstromers wordt met 80 miljoen euro verhoogd. Voor infrastructuur komt tot en met 2040 5,1 miljard euro extra beschikbaar, waarvan 1,5 miljard voor onderhoud en oplopend 300 miljoen per jaar voor regionale bereikbaarheid. Ondanks die investering blijven volgens het ministerie grote tekorten bestaan.

Justitie en Veiligheid reserveert in 2027 231 miljoen euro voor veiligheid, onder meer voor extra wijkagenten, betere mogelijkheden om sociale-mediagegevens te verzamelen en versterking van de Mobiele Eenheid. Daarnaast gaat 28,8 miljoen euro naar samenwerking met landen buiten de EU om de asielinstroom te beperken en meer uitgeprocedeerde mensen terug te sturen.

Voor economische groei wordt een investeringsinstelling van 3,3 miljard euro opgezet. Een nieuw agentschap krijgt 500 miljoen euro om innovaties naar de markt te brengen. Het kabinet mikt op een jaarlijkse economische groei van 1,5 procent. Voor windenergie op zee is 360 miljoen euro beschikbaar voor stroomkabels en nieuwe windgebieden; voor CO2-opslag onder de Noordzee wordt 1,3 miljard euro uitgetrokken. Subsidies voor woning- en bedrijfsverduurzaming, zoals isolatie en warmtepompen, lopen door met een budget van 6 miljard euro.

Tot slot wil het kabinet regels schrappen en vereenvoudigen om vanaf 2028 en 2029 jaarlijks 200 miljoen euro te besparen. Daarmee wil het meer bezuinigen dan in het eerdere coalitieakkoord was afgesproken, nadat eerdere kabinetten er niet in slaagden de kosten van de Rijksoverheid terug te dringen.