De beladen WK-avond van Iran op Amerikaanse bodem, vol protest en vooral gejuich. 'Zij zijn net zo tegen het regime als wij'

In dit artikel:

Het Iraanse nationale elftal arriveerde maandagavond onder uitzonderlijke en beladen omstandigheden in Los Angeles: een zwaar beveiligde intocht langs SoFi Stadium, zwemvesten van controverse en protesterende landgenoten op de stoep. Team Melli, normaal alleen bekend om voetbal, trad dit keer ook aan als politieke blikvanger — zowel vanuit Teheran als binnen de grote Iraanse gemeenschap in Zuid‑Californië.

De reis naar de VS verliep met strikte beperkingen: het team mocht niet eerder dan op speeldag het land betreden en moest volgens de Amerikaanse voorwaarden direct weer vertrekken. Een verblijf in Tucson werd verboden; de delegatie vloog via Tijuana naar Los Angeles en arriveerde eensnoods met badges die herinnerden aan een verwoestend bombardement in Iran. Elf stafleden, onder wie bondsvoorzitter Mehdi Taj, zagen hun visum op het laatste moment ingetrokken omdat zij banden zouden hebben met de Revolutionaire Garde (IRGC), die door de VS als terreurorganisatie wordt aangemerkt. Die combinatie van logistieke dwang en personele uitval versterkte bij spelers en staf het gevoel van onveiligheid: “Wij zijn de meest onderdrukte ploeg van dit WK,” zei iemand uit de entourage.

In Los Angeles — in het stadsdeel dat vaak ‘Tehrangeles’ wordt genoemd vanwege de honderdduizenden Iraniërs die er wonen — was de ontvangst verdeeld. Honderden demonstranten protesteerden al dagen tegen de komst van het elftal en bekritiseerden het team als spreekbuis van het regime; sommige confrontaties escaleerden bij het stadion. Tegelijk waren er talrijke supporters die de spelers juichten, met Perzische leeuw‑en‑zonvlaggen (symbool uit het sjah‑tijdperk) en massale viewing parties in Perzische cafés. Voor velen zijn spelers universele vertegenwoordigers van identiteit en trots, los van het bewind; voor anderen symboliseert steun aan Team Melli medeplichtigheid aan repressie — verdeeldheid die na de massale binnenlandse protesten na de dood van Mahsa Amini in 2022 alleen maar verdiept is.

Op tribunes en bij de ingangen stonden zowel pro‑ als anti‑regimeborden; sommige demonstranten hielden foto’s omhoog van geëxecuteerden, anderen lieten spandoeken zien die herinnerden aan slachtoffers van bombardementen. FIFA had bepaalde vlaggen en uitingen willen beperken en won zelfs een rechtszaak over het verbod op enkele symbolen, maar in de praktijk waren Perzische symbolen duidelijk zichtbaar in het stadion. De politie‑ en FBI‑aanwezigheid was groot; de spelersbus reed met een escorte voorbij tienduizenden Iraniërs op de stoep.

Sportief bood de wedstrijd tegen Nieuw‑Zeeland een emotionele ontlading: na een vroeg tegendoelpunt vocht Iran terug en scoorde meerdere keren; uiteindelijk deelden beide ploegen de punten in een spannende confrontatie. Spelers reageerden zichtbaar geraakt door de steun vanuit het publiek — vele fans applaudisseerden zij aan zij, de diverse politieke overtuigingen even opzij gezet. Bondscoach Amir Ghalenoei noemde de stadion‑sfeer een overwinning en een bouwsteen voor eenheid, maar hij en zijn selectie kregen na het laatste fluitsignaal weer te horen dat zij onmiddellijk moesten vertrekken; spelers mochten zelfs niet langer herstellen op locatie. Ghalenoei en anderen tonen zich gefrustreerd over gebroken beloften van de autoriteiten.

De match in Los Angeles illustreert hoe voetbal in dit geval onlosmakelijk verweven is met diplomatieke spanningen, mensenrechtenkwesties en het lot van een verspreide gemeenschap. Voor veel Iraanse supporters in de VS bood de avond een zeldzame gelegenheid tot samenkomen en emotionele steun, terwijl anderen de aanwezigheid van het team als moreel probleem blijven zien — een breuklijn die het voetbal niet lijkt te kunnen overbruggen.