De beladen WK-avond van Iran op Amerikaanse bodem, vol protest en vooral gejuich.

In dit artikel:

Het Iraanse voetbalelftal maakte in aanloop naar het WK in Los Angeles een ongekende, sterk gepolitiseerde reis waarin veiligheid, diplomatie en diaspora-protest voortdurend samenkwamen. Onder zware politie-escortes en met FBI-bewaking arriveerden de spelers bij het SoFi Stadium, terwijl duizenden leden van de in Los Angeles levende Iraanse gemeenschap hen langs de route toejuichten of juist met anti-regimeborden demonstreerden. De controverse spitste zich toe rond visum- en verblijfbeperkingen van de Verenigde Staten: Iran mocht niet eerder dan op de speeldag het land binnenkomen en moest dezelfde dag weer vertrekken, waarna de delegatie uiteindelijk via het Mexicaanse Tijuana naar LA uitweek. Elf stafleden, onder wie bondsvoorzitter Mehdi Taj, kregen op het laatste moment hun visum ingetrokken; meerdere betrokkenen hebben banden met de Islamitische Revolutionaire Garde, die door de VS op de terroristenlijst staat.

De verdeeldheid tussen supporters is diepgeworteld en deels terug te voeren op de binnenlandse opstanden na de dood van Mahsa Amini in 2022, toen veel Iraniërs het nationale team ook politiek gingen duiden. In LA botsten die sentimenten: veel Iraanse vluchtelingen zagen het elftal als vertegenwoordigers van het regime en demonstreerden fel; anderen wilden juist samenkomen en hun nationale trots tonen, onafhankelijk van politieke overtuiging. In het stadion prijkten zowel de vroegere Perzische leeuw-en-zon-vlaggen als verboden boodschappen — onder meer een spandoek met ‘Minab 156’, een verwijzing naar een Amerikaans bombardement op een Iraanse basisschool met grote aantallen doden — ondanks een FIFA-rechtszaak over vlaggenregulering.

Op het veld tegen Nieuw-Zeeland leverde Iran een vechtlustige wedstrijd op die in een gelijkspel eindigde. De ploeg herstelde zich na een snelle achterstand en kwam terug met doelpunten van Ramin Rezaeian en Mohammed Mohebbi; het spel en de tribune-beeldspraak leverden naast sportieve ook symbolische momenten van verbinding tussen uiteenlopende leden van de diasporagemeenschap. Tegelijk bleef de smalle marge van veiligheid en autonomie voelbaar: bondscoach Amir Ghalenoei en spelers klaagden achteraf dat hen abrupt was opgedragen direct na de wedstrijd te vertrekken, wat bij de staf en spelers wantrouwen en frustratie opwekte. Spits Mehdi Taremi vatte de ervaring scherp samen: “Wij zijn de meest onderdrukte ploeg van dit WK.”

Het bezoek van Team Melli illustreert hoe sport, geopolitiek en mensenrechten onlosmakelijk met elkaar verweven zijn geworden: het elftal bracht voor sommige Iraniërs troost en samenhang, terwijl het voor anderen juist als symbool van het bewind blijft gelden. De maatregelen van de VS, de aanwezigheid van de IRGC-figuren in de delegatie en de felle reacties in LA benadrukken dat deze WK-deelname veel verder ging dan alleen voetbal.