De avondklok kwam er omdat studenten in studentenhuizen de maatregelen niet goed naleefden, zegt oud-topambtenaar Hanneke Schipper

In dit artikel:

Tijdens haar verhoor bij de Coronacommissie zei Hanneke Schipper, toen directeur Constitutionele Zaken en Wetgeving bij Binnenlandse Zaken, dat de coronajaren draaiden om voortdurende botsingen tussen grondrechten. Volgens haar woog het recht op leven en bescherming van de volksgezondheid in de praktijk vaak zwaarder dan andere vrijheden, omdat in het begin niemand precies wist hoe gevaarlijk het virus was. Dat maakte de afwegingen voor het kabinet volgens haar extra onzeker en politiek beladen.

Schipper vertelde vrijdag dat haar afdeling onder grote tijdsdruk advies gaf over maatregelen op basis van OMT-adviezen. In de eerste maanden werd via noodverordeningen geregeerd, een aanpak die veel kritiek kreeg omdat gemeenteraadsleden daar weinig invloed op hadden. Pas na ongeveer negen maanden kwam er een tijdelijke coronawet die een stevigere juridische basis bood. De vertraging ontstond deels door het zomerreces en deels omdat de urgentie in de zomer van 2020 tijdelijk afnam.

Ook ging Schipper in op de avondklok. Die kwam volgens haar op tafel nadat studenten in wooncomplexen zich slecht aan de regels hielden, maar dat vond zij op zichzelf geen voldoende reden voor zo’n zware maatregel voor het hele land. Pas toen begin 2021 uit OMT-adviezen bleek dat de avondklok mogelijk echt effect had, en de Britse variant opkwam, ging zij erin mee. De maatregel gold uiteindelijk ruim drie maanden en werd later gebruikt om andere beperkingen stap voor stap te versoepelen. Zelf had ze die liever eerder geschrapt, maar volgens haar lag die beslissing bij de politiek.

Schipper zei verder dat Binnenlandse Zaken positief stond tegenover het coronatoegangsbewijs, omdat dat andere strenge maatregelen, zoals horecasluitingen, kon vervangen of versoepelen. Wel vond zij een uitbreiding naar werkvloer, onderwijs en zorg veel te ver gaan, omdat mensen dan indirect gedwongen zouden kunnen worden zich te laten vaccineren. Over 2G was ze nog kritischer, al erkende ze dat zo’n systeem onder bepaalde omstandigheden juridisch verdedigbaar kon zijn. Het kabinet werkte daar uiteindelijk wel aan, maar kreeg daarvoor geen meerderheid in de Tweede Kamer.