De asielprocedure in Nederland bestaat uit wachten en nog eens wachten

In dit artikel:

Asielzoekers in Nederland wachten gemiddeld 127 weken op een beslissing over hun aanvraag, tegenover 31 weken in 2022. De auteur betoogt dat dit geen toevallige vertraging is, maar het gevolg van politieke keuzes en jarenlang bestuurlijk falen. Sinds de invoering van het Europese asiel- en migratiepact op 12 juni krijgen nieuwe aanvragen voorrang, waardoor mensen die al langer wachten nog verder naar achteren schuiven. De Algemene Rekenkamer verwachtte eerder dat het minstens vijf jaar duurt om de achterstanden weg te werken. Door een recente uitspraak van het Europese Hof van Justitie moeten bovendien de aanvragen van ongeveer 140.000 Oekraïners alsnog worden behandeld, wat de druk op de IND verder vergroot.

Volgens adviesorganen en het COA behandelt Nederland opvang en asiel niet als een normale, structureel te organiseren overheidstaak. Daardoor blijft het bij dure en tijdelijke noodoplossingen. Het COA waarschuwde onlangs dat de opvangcapaciteit kritiek laag is. In Ter Apel belanden steeds meer mensen buiten het aanmeldcentrum, soms zonder voorzieningen en in de regen. Volgens het COA komt dit vooral door de lange procedures, niet door een stijging van het aantal nieuw aangekomen asielzoekers.

De situatie is bijzonder schadelijk voor circa 7.000 kinderen in de opvang. De Onderzoeksraad voor Veiligheid waarschuwt voor gebrek aan privacy en stabiliteit, veel verhuizingen en risico’s op geweld en misbruik. Bij alleenstaande minderjarigen komt ook zelfbeschadiging en suïcidaal gedrag voor. De raad noemt de omstandigheden moreel onaanvaardbaar in een rechtsstaat.

Ook na een positieve beslissing blijft wachten centraal staan: op huisvesting, inburgering en gezinshereniging. De auteur wijst daarnaast op plannen om permanente verblijfsrechten te beperken en naturalisatie uit te stellen. Daarmee wordt de onzekerheid voor vluchtelingen verlengd en blijft hun maatschappelijke positie kwetsbaar.